Tagarchief: hoogopgeleid

Heeft tweetaligheid alleen maar voordelen?

Spelende kleutersEr is een onderzoek gedaan naar het werkgeheugen van vijf- en zesjarigen. Sommige onderzoekers denken kennelijk dat we computers zijn. Dat werkgeheugen zou je kunnen testen door de kinderen een taak op te leggen, waarvoor ze eerst wat opgekregen gegevens moeten rangschikken, bijvoorbeeld (heb ik begrepen) door een voorgezegd rijtje woorden achterstevoren laten herhalen door de kinderen. Dat doen Turkse kinderen net zo goed als Nederlandse. Niets aan de hand, zou je zeggen, waarom zou er ook een verschil zijn? Voor onderzoekster Elma Blom van de universiteit van Utrecht is dat wel opmerkelijk, omdat de Turkse kinderen laagopgeleide ouders hebben en die eentalige Nederlandse (?) kindertjes hoogopgeleide. Ik hoop maar dat ze dat goed heeft uitgezocht, want anders komt daar nog narigheid van.  Blom zegt volgens een artikel op de stek SciencePalooza dat niet iedere wetenschapper het er over eens is dat meertaligheid positieve effecten heeft, maar dat dat waarschijnlijk komt doordat tweetaligheid er in diverse soorten en maten is, onder meer, afhankelijk van de beheersing van die talen. Dat zal allemaal best, maar het maakt dit soort onderzoekjes zo wankel.

Ik geloof graag dat twee- of meertaligheid positieve kanten heeft, maar waar ik een beetje beducht voor ben is dat men (de grote onbekende men) vooral op zoek is naar voordelen voor twee- of meertaligheid en voorbijgaat aan de nadelen. Ik denk dat het nogal wat uitmaakt wat de positie van beide (of meer) talen ten opzichte van elkaar is. Tweetaligheid, waarbij de ene (nieuwe) taal dominant is ten opzichte van de andere (oude), gaat, vrees ik, vooral ten koste van die oude taal. Ik refereer hierbij natuurlijk aan de plannetjes van Sandertje Dekker om basisonderwijs in Nederland tweetalig te maken. Dan is het misschien leuk zijn dat de kinderen onderweg naar het verdwijnen van de oude moedertaal even een beter werkgeheugen hebben of slimmer worden (wat niet bewezen is), maar ondertussen verdwijnt er, met instemming van een heel koor aan Ja-knikkers, een gigantisch en kostbaar cultuurgoed.  Ik denk dat het tijd wordt dat wetenschappers (en Onze Taal) eens naar de negatieve kanten van twee- of meertaligheid kijken. Dan pas kunnen we een echte balans opmaken. Nu wordt er van verschillende kanten net gedaan of twee- of meertaligheid alleen maar voordelen heeft (en die zijn dan nog niet eens bewezen ook).