6 december 2010 - Om het gebruik van de moedertaal in de humaniora te bevorderen heeft de Geert Grote Alliantie een nieuwe scriptieprijs in het leven geroepen. Deze zal worden uitgereikt voor de beste afstudeerscriptie filosofie, geschreven in het Nederlands. De winnaar van de Geert Grote-pen krijgt € 2500 en de scriptie wordt integraal gepubliceerd door de Deventer Universitaire Pers. De jury bestaat dit jaar uit dr. Joke Hermsen, schrijfster en filosofe, prof.dr. Paul van Tongeren, hoogleraar wijsgerige ethiek te Nijmegen en bijzonder hoogleraar ethiek te Leuven, en prof. dr. Rudi te Velde, hoofddocent filosofie aan de Universiteit van Tilburg en bijzonder hoogleraar filosofie aan de Universiteit van Amsterdam.
De Geert Grote Alliantie heeft zich in haar oprichtingsakte uitgesproken voor bevordering van het gebruik van het Nederlands in het wetenschappelijk onderwijs. De Alliantie vindt dat de 'natuurlijke' taal een sleutelrol speelt bij het tot uitdrukking brengen van beelden, nuances en fijnzinnigheden. De eigen taal is het ideale gereedschap voor reflectie op de wereld om je heen, aldus de organisatie. De Alliantie is gehuisvest in de Geert Grote-universiteit in Deventer, die in 2006 is opgericht. Deventernaar Geert Grote (1340-1384) gebruikte als geen ander de volkstaal als wetenschappelijke taal. Hij vertaalde boeken vanuit het Latijn naar het Nederlands om zo zijn leerlingen beter te kunnen onderwijzen. Met de Geert Grote Pen willen de Alliantie de filosofie en onze taal waarderen, maar bovenal de jonge denkers aan wie zij een ruim podium wil verlenen.
Taalunie alle vertrouwen
in toekomst Nederlands
17 november 2010 - Eind november viert de Nederlandse Taalunie haar 30-jarig bestaan met enkele feestelijke activiteiten onder het motto Nederlands wereldtaal. Voor het eerst komen in Brugge alle landen bij elkaar waar Nederlands wordt gesproken. Volgens de jarige Taalunie gaan leiders van die landen op zoek naar samenwerking om de positie van het Nederlands in de wereld te verstevigen. De nadruk in het feestprogramma ligt op de jeugd. "De toekomst van onze taal hangt af van de jongeren", stelt Taalunie-secretaris Linde van den Bosch. "Ik heb daar het volste vertrouwen in, want ik ken hun enthousiasme voor taal." Van den Bosch vindt het belangrijk dit enthousiasme voor taal zo veel mogelijk kansen te geven. Daarom nodigde de Taalunie voor haar verjaardag, op 19 en 20 november in Brugge, vooral jeugdige, creatieve taalgebruikers uit. In de cultuurwerkplaats 'Het Entrepot' treden jongeren uit Nederland, Vlaanderen en Suriname voor elkaar op met diverse uitingen van taal: lied, poëzie, cabaret en humor. Daarna opent de Belgische prinses Mathilde een eigentijdse webstek voor jongeren: De Wereld Van De Nederlandse Taal.
Voorafgaand aan het feestelijke gedeelte vindt de allereerste Internationale top van het Nederlands plaats. Taalunieleden Nederland, Vlaanderen en Suriname overleggen met vertegenwoordigers uit Aruba, Curaçao en Zuid-Afrika over mogelijke vormen van samenwerking. Tegelijk met de viering presenteert de Nederlandse Taalunie haar jaarlijkse krant over taal. Taalpeil 2010 handelt over het Nederlands in de wereld en zo'n half miljoen exemplaren worden in Nederland, Vlaanderen en Suriname verspreid. In de krant worden de resultaten toegelicht van een enquête waarin de Taalunie de ideeën peilt van Nederlandstaligen over het Nederlands van vandaag en in de toekomst. Ook wordt het boek 'Nederlandse woorden wereldwijd' van Nicoline van der Sijs (uitgegeven bij Sdu) bij deze gelegenheid ten doop gehouden.
Actie in Assen tegen Euroshopper
14 november 2010 - De stichting Taalverdediging heeft zaterdagmiddag in de Drentse hoofdstad Assen actie gevoerd tegen de nieuwe verpakking van Euroshopper-verpakking bij Albert Heijn. Volgens Ab Braamkolk van Taalverdediging is daar gebleken dat taaldiscriminatie, zoals hij het taalbeleid bij AH betitelt, veel Nederlanders dwars zit. De TV-bestuurder meldde dat het publiek positief reageerde op de actie in de Drentse hoofdstad. "Velen waren blij verrast dat er een stichting bestaat die de verengelsing bestrijdt. Veel Assenaren keken zich vol onbegrip de ogen uit het hoofd naar de Engelse benamingen (voor speculaas, hagelslag, krakelingen, drop enzovoort) op de euroshopper-produkten die taalverdediger Luppo Scholtens en de zijnen uitgestald hadden en kwamen spontaan op de tafel af: prawn crackers, puff pastry biscuits, salt soft liquorice, milk chocolate sprinkles, almond flavoured rounds, rusk, Dutch spiced coockies, big battenbergs."
Er werden vogens Braamkolk gretig protestkaartjes ingevuld en er waren ook de nodige bezoekers die zich direct bij Taalverdediging Protestkaartjes werden gretig ingevuld. Vanwege het samenvallen met de Sinterklaasintocht waren er ook veel kinderen in het winkelcentrum aanwezig en velen daarvan bleken de verengelsing vervelend te vinden, bijvoorbeeld omdat ze met de verkeerde spullen aankwamen nadat ze door hun ouders om een boodschap gestuurd waren. Ook van de Zwarte Pieten kon Albert Heijn op weinig sympathie rekenen. Positieve reacties op de actie waren er behalve van brede publiek ook van uitbaters van omliggende winkels en ook het personeel van de Albert Heijn zelf reageerde instemmend. Volgens de protesterenden leek het er zelfs op dat het personeel zich een beetje schaamde voor wat erin de schappen lag.
Volgens de stichting, die de stichting Nederlands van harte ondersteunt, is het duidelijk dat Albert Heijn niemand een plezier doet met deze Euroshopper-presentatie. Er staan vervolgacties op stapel, waarin ook de stichting Nederlands actief aan zal deelnemen. Braamkolk spreekt de hoop uit dat die niet nodig zijn en dat Albert Heijn spoedig inziet dat deze verengelsing niet in zijn handelsbelang is. Beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald, zo besluit hij.
Engels in reclames:
liever niet bij leesbrillen
28 oktober 2010- Engels in reclames werkt alleen positief bij mensen onder de 30 en als de boodschap goed te begrijpen is. Dat blijkt uit een afstudeeronderzoek van communicatiestudent Floortje Westerburgen aan de Universiteit van Tilburg. Haar onderzoek weerspreekt de trend om steeds meer Engels in reclames te gebruiken omdat die taal het product opvallender, krachtiger of moderner zou maken, zo meldt een persbericht van de UvT.
Uit het onderzoek van Westerburgen blijkt dat vooral mensen boven de 30 negatiever op een product reageren als ze de Engelse slagzin niet snel begrijpen. Het onderzoek spreekt dus tegen dat Engels ÔaltijdÕ werkt omdat het lekker bekt en slim oogt, ook al is het lastig te volgen. Dat laatste is steeds meer het idee in de reclamewereld, waar Engels te pas en te onpas wordt gehanteerd, vooral bij luxeproducten als autoÕs of reizen. Westerburgen vond overigens geen enkel verschil tussen luxeproducten of dagelijks noodzakelijke producten als tarwebloem of beschuit.
In het onderzoek zijn voor vier producten advertenties opgesteld. De advertenties hadden of een Nederlandse of een Engelse slagzin, gecombineerd met Nederlandse begeleidende tekst die of eenvoudig te begrijpen was, of een woordspeling bevatte. Opvallend is dat voor de waardering van een product met een Engelse slagzin een stuk positiever is als er een begeleidende Nederlandse begeleidende tekst bij staat die een woordspeling bevat. Zeker creatieve woordspelingen, waarbij de lezer na moet denken, nemen het negatieve effect van het Engels weg. Bron: Universiteit van Tilburg
Visser-Neerlandiaprijs
voor Genootschap OT
19 oktober 2010 - Het Genootschap Onze Taal heeft uit handen van voormalig minister van Cultuur Paul Van Grembergen de Visser-Neerlandiaprijs gekregen. De prijs werd uitgereikt tijdens VRT Taaldag in het Flageygebouw in Brussel. Die dag werd dit jaar voor de derde maal gehouden. Centraal thema op de Taaldag was 'Taal & humor'.
De Visser-Neerlandiaprijs wordt jaarlijks uitgereikt aan de persoon of organisatie die zich inzet voor de Nederlandse taal. "Onze Taal tracht de interesse voor taal te mobiliseren" zei Van Grimbergen bij de uitreiking. "We hopen dat ze de middelen die verbonden zijn aan de Visser-Neerlandiaprijs zullen gebruiken om actie te voeren rond taal, bijvoorbeeld in het middelbaar onderwijs in Vlaanderen en Nederland", zo stelde hij.
Op de derde Taaldag werd ook nog enkele andere prijzen uitgereikt. Zo ging de Wablieft-prijs naar toneel voor doven met het project 'Luisterogen'. Het project maakt verhalen en informatie toegankelijk voor dove laaggeletterde allochtone jongeren. Hierdoor breiden jongeren hun basiswoordenschat uit, zo meldt het juryrapport. Het project heeft al zijn weg gevonden naar, onder meer, cursisten in het volwassenenonderwijs; zowel in Vlaanderen als Nederland.
Marnixring Erepenning voor
Stichting Taalverdediging
2 oktober 2010 - De stichting Taalverdediging heeft op zaterdag 2 oktober in het provinciehuis in Antwerpen de Erepenning van de Marnixring in ontvangst genomen. Taalverdediging heeft de erkenning verworven voor het daadwerkelijk bevorderen van het taalbewustzijn in Nederland en Vlaanderen door haar strijd tegen verdrukking van het Nederlands door het Engels. De erepenning werd werd met enig ceremonieel overhandigd door Filip De Vlieghere, algemeen voorzitter Marnixring Internationale Serviceclub. Marnixring is een vooral in Vlaanderen actieve organisatie die zich inzet voor de bevordering van de Nederlandse taal en cultuur.
Nederlands hoeft niet in
grondwet van Raad van State
28 september 2010 De Nederlandse Raad van State vindt het niet nodig de positie van het Nederlands (en Fries) in de grondwet te verankeren. De Raad stelt dat in zijn advies aan de regering over het kabinetsbesluit de positie van het Nederlands in de grondwet op te nemen. Het belangrijkste argument voor het advies van de Raad is dat de status van Nederlands als taal in Nederland niet ter discussie zou staan en dat de officiële taal voor het bestuurlijk verkeer al wettelijk verankerd is in de Algemene wet bestuursrecht (Awb). Hetzelfde geldt voor het Fries in Friesland. Overigens ziet het hoogste adviesorgaan van de regering ook geen 'klemmende' argumenten tegen het opnemen van een taalclausule in de grondwet. Wel stelt de Raad dat er mogelijk problemen zouden kunnen komen als het voorstel van Tweede Kamerlid Femke Halsema (GroenLinks) zou worden aangenomen om in de toekomst de rechter de mogelijkheid te geven zijn uitspraken te toetsen aan een aantal bepalingen in de grondwet. Nu is dat de Nederlandse rechter nog uitdrukkelijk verboden.
In een reactie op het advies stelt minister van Justititie Donner namens het kabinet dat "..anders dan de Raad lijkt te veronderstellen, is bescherming van het Nederlands in de wereld waarin het Engels steeds dominanter wordt, niet het enige motief voor grondwettelijke verankering van de taal. In de paragraaf 1 van de memorie van toelichting is eveneens uiteengezet dat verankering van het Nederlands in de grondwet zal moeten bijdragen aan het zorgvuldig onderhouden en beschermen van de taal, vanuit een oogpunt van behoud van de Nederlandse cultuur.(...) Dat de overheid de kennis en het gebruik van het Nederlands naar vermogen bevordert, is naar het oordeel van de Raad zodanig evident dat die opdracht geen positivering behoeft in de grondwet. Ik ben van mening dat opname van die zorgplicht - die de Raad op zichzelf onderschrijft - in de grondwet wel degelijk past binnen het karakter van de grondwet. De formulering van het voorgestelde sociale grondrecht lijkt sterk op andere reeds in de grondwet opgenomen sociale grondrechten. Net zoals er een zorgplicht bestaat voor de natuurlijke leefomgeving, geldt er een zorgplicht voor de culturele ÔomgevingÕ, waarvan de Nederlandse taal deel uitmaakt."
Nederlands overheerst in taallandschap
17 september 2010 - Nederlands is de overheersende taal bij teksten in de openbare ruimte (het zogeheten taallandschap) in Amsterdam en Friesland, gevolgd door het Engels. Dat heeft Loulou Edelman uitgezocht in het kader van een promotieonderzoek. Zij heeft bekeken of teksten in het taallandschap zijn geschreven in de talen van de bevolking. Dat blijkt maar zeer beperkt het geval te zijn. Op borden in Amsterdam komen de minderheidstalen Turks en Arabisch wel voor, maar minder dan je op basis van het percentage omwonenden van Turkse en Marokkaanse komaf zou verwachten. In het straatbeeld van Friesland speelt de Engelse taal een veel grotere rol dan de officiële taal in die provincie, het Fries. Dat er in het taallandschap maar weinig ruimte is voor meertaligheid heeft volgens Edelman, onder meer, te maken met de machtsverhoudingen tussen de verschillende bevolkingsgroepen. De studie vond plaats in Amsterdam en in het Friese Leeuwarden, Franeker en Burgum. Edelman fotografeerde en analyseerde teksten in acht geselecteerde winkelstraten. Neerlandica Edelman, die begin oktober promoveert aan de universiteit van Amsterdam, schreef haar proefschrift in het Engels: Linguistic Landscapes in the Netherlands A study of Multilingualism in Amsterdam and Friesland
Voorlopig geen 'riverspeak'
15 september 2010 - "We moeten binnen afzienbare tijd niets veranderen aan de huidige situatie, omdat het middel erger is dan de kwaal." Dit stelt het hoofdbestuur en de Internationale Afdeling van de schippersvereniging Koninklijke Schuttevaer als reactie op het voorstel van de Nederlandse Europarlementariër Peter van Dalen (Christenunie) een gemeenschappelijke voertaal in de Europese binnenvaart in te voeren. Volgens Schuttevaer is Engels niet veilig. De vereniging is er ook niet voor om een andere taal als gemeenschappelijke voertaal door te voeren. Koninklijke Schuttevaer noemt middel erger dan de kwaal. De huidige situatie schrijft voor dat de communicatie plaats vindt in de taal van het land waarin men zich bevindt. Die situatie is volgens de vereniging te verkiezen boven Engels (of Duits) als voertaal, omdat die taal vaak voor beide schippers een vreemde taal is.
Protest tegen Engelse
uitnodiging Brabantdag
7 september 2010 - Het Noord-Brabantse SP-Statenlid Ron van Zeeland heeft vandaag aan het college van Gedeputeerde Staten vragen gesteld naar aanleiding van de geheel in het Engels gestelde uitnodiging voor de vierde editie van de Brabantdag. De Brabantdag, mede georganiseerd door Vlaams-Brabant en vanaf nu '4brabant' geheten, is volgens de uitnodiging georganiseerd voor Brabanders proud to be in or near the capital of Europe. Van Zeeland juicht contacten met Brabanders over de landsgrens toe, maar heeft vragen bij het gebruik van het Engels. "Als je je richt tot een Nederlandstalige doelgroep, doe je dat in hún taal." Ook in Vlaanderen is geprotesteerd tegen deze anglomane daad van de Brabantse provincies.
Nederlands alsnog in grondwet
3 september 2010 - De Nederlandse taal wordt in de Nederlandse Grondwet verankerd, zo heeft het demissionaire kabinet laten weten. De ministerraad heeft er mee ingestemd op voorstel van minister Hirsch Ballin van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en van Justitie, mede namens minister-president Balkenende en minister Rouvoet van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. In de Grondwet wordt vastgelegd dat het Nederlands de officiële taal is van ons land en dat de overheid het gebruik van het Nederlands bevordert. Ook over het Fries wordt een bepaling opgenomen in de Grondwet.
Het Nederlands is de officiële en voor alle Nederlanders gemeenschappelijke taal. Het voorstel tot wijziging van de Grondwet moet waarborgen dat men in Nederland te allen tijde met de Nederlandse taal terecht kan in het verkeer met de overheid. De bepaling in de Grondwet over de Friese taal waarborgt de wettelijke positie die het Fries nu al heeft.
Uitgangspunt voor het kabinet is dat de hoofdtaal van Nederland het Nederlands is. Daarnaast kunnen andere talen een gewaarborgde positie in de wet hebben, zoals het Fries. Tevens is een wettelijke regeling in voorbereiding voor het gebruik van het Papiaments op Bonaire en het Engels op Sint Eustatius en Saba.
Vlaanderen Nederland achterna?
2 september 2010 - De Vlaamse minister van onderwijs Pascal Smet heeft op voorstel van de commissie Hoger onderwijs van het Vlaamse parlement besloten meer mogelijkheden te geven om in een andere taal dan het Nederlands onderwijs te geven. Het voorstel zou waarborgen dat een student zijn studie altijd geheel in het Nederlands zal kunnen volgen. Smet is voor dit akkoord door de schrijfgroep van de stichting Nederlands uitgeroepen tot Sof van juli. Hij is daarmee kandidaat voor de Sofprijs der Nederlandse Taal 2010 .
Het voorstel tot verandering van het taaldecreet zal overigens eerst nog door het Vlaamse parlement moeten worden goedgekeurd. Verwacht wordt dat, indien het parlement zijn goedkeuring verleent, de taalregeling op zijn vroegst in het academiejaar 2011/2012 in voege zal kunnen treden. Het Verbond der Vlaamse Academici heeft naar aanleiding van het voorstel van Smet een taalgedragscode opgesteld.
AH zet door
23 augustus 2010 - De grootgrutter Albert Hein zet zijn plannen met de nieuwe verpakking van het Euroshopper-assortiment door. Op de nieuwe verpakking staat groot in het Engels wat er in zit en is het Nederlands vrijwel verdwenen. AH kreeg voor die plannen de Sofprijs der Nederlandse taal 2009, maar het bedrijf wenste die aanmoedigingsprijs niet in ontvangst te nemen. Inmiddels beraden een aantal organisaties zich op acties tegen de anglomanie van het Nederlandse winkelbedrijf.
KLM ontkent overboord zetten Nederlands
22 augustus 2010 - De Nederlandse luchtvaartmaatschappij KLM ontkent het Nederlands aan boord van haar vliegtuigen overboord gezet te hebben. President-directeur Hartman stelt dat het "... essentiëel is dat de KLM-bemanning onze Nederlandse klanten aan boord altijd aanspreken in het Nederlands." De veiligheidsinstructies worden uiteraard in het Nederlands uitgevoerd, laat de president-directeur weten. "Ik vertrouw er op dat bovenstaande informatie U en Uw schrijfgroepleden doet besluiten dat de SOF van de maand juni aan de verkeerde is toegekend."
Meldpunt taal van start
16 juni 2010 - Onlangs is het meldpunt Taal geopend. Dit initiatief van taaljournalist Ewoud Sanders is bedoeld als inzamelplaats voor nieuwe ontwikkelingen in de Nederlandse taal. Er wordt nu al ruim gebruik gemaakt van de meldplaats. Zo zouden voetbalverslaggevers bij voorkeur in de lijdende vorm spreken (er wordt ...). Er zijn op de nieuwe stek ook diverse taaldatabanken te raadplegen. Aan de totstandkoming van het taalmeldpunt hebben zeven instellingen meegewerkt, waaronder de Nederlandse Taalunie, het genootschap Onze Taal, Van Dale en het Instituut voor Nederlandse Lexicologie. In De Standaard zegt Taaluniemedewerker Ludo Parmentier te hopen dat nu er een plaats is waar mensen hun opmerkingen over taal kwijt kunnen, ze misschien gestimuleerd zullen worden om nauwlettender met de Nederlandse taal om te springen. Maar volgens Parmentier begint ook het gezeur weer: "Men klaagt bijvoorbeeld dat er vandaag te slordig met taal wordt omgesprongen. Ik begrijp die kritiek, maar ik hoop dat Meldpunt Taal geen klaagforum wordt."
Al eerder heeft het Algemeen-Nederlands Verbond een taalmeldpunt in het leven geroepen. Dat meldpunt was echter vooral gericht op het signaleren van bedreigingen van het Nederlands door met name het Engels. Dat meldpunt is inmiddels overleden.
Ook Engels op vmbo
8 juni 2010 - Binnenkort zal op een aantal vmbo-opleidingen biologie of zelfs een deel van de beroepsgerichte lessen in het Engels worden gegeven. Het tweetalig onderwijs (tto) doet dan zijn intrede op alle leerwegen van het vmbo. Inmiddels krijgen al zo'n 25 000 middelbareschoolleerlingen in Nederland tweetalig onderwijs. Demissionair staatssecretaris Van Bijsterveldt (CDA), zelf groot voorstander van tto, gaf de aftrap op het Anna van Rijn College in Nieuwegein, waar vmbo-leerlingen vanaf komend schooljaar in alle leerwegen een deel van hun lessen in het Engels krijgen, zo meldt het ministerie van onderwijs.
Komend schooljaar starten minstens vijf vmbo-scholen met het aanbieden van tto in het vmbo. Zestien andere vmbo-scholen verspreid over het land volgen in de loop van 2011 en 2012. De verwachting is dat het aantal verder zal toenemen. Op het tweetalig vmbo krijgen leerlingen jaarlijks 30 procent van de lestijd in het Engels. Volgens de CDA-bewindsvrouw is het juist voor lassers, verpleegkundigen of hotelmedewerkers van groot belang dat je een taal als Engels of Duits goed beheerst. "Vakmanschap houdt echt niet op bij de landsgrenzen. Tweetalig onderwijs geeft leerlingen een streepje voor. Niet alleen in hun vervolgopleiding, maar juist ook op de arbeidsmarkt die steeds internationaler wordt." Waarom dan vakken in een andere taal dan het Nederlands gegeven moeten worden, maakt de staatssecretaris niet duidelijk. Bovendien is de gehanteerde taal in het tto vrijwel uitsluitend Engels. Het CDA heeft in zijn jongste verkiezingsprogramma opgenomen dat de positie van het Nederlands in de grondwet moet worden opgenomen. Stichting Nederlands vindt dat de verengelsing van het middelbare en basisonderwijs een verdere stap in de richting van de marginalisering van het Nederlands in Nederland. Over de ook in de jongste partijprogramma's veelvuldige genoemde taalachterstand in, met name, het vmbo rept het persbericht niet. Voorstanders van tweetalig onderwijs stellen dat die tweetaligheid niet ten koste van het Nederlands gaat, hetgeen sN ten zeerste betwijfelt. Bron: Persbericht ministerie van O&W
Wenselijkheid Nederlandse Toubon-wet
7 juni 2010 - In Frankrijk bestaat er een wet Toubon die beoogt het Franse taalgoed te beschermen. De stichting Taalverdediging heeft in haar jongste nieuwsbrief een verslag opgenomen over de reacties van de diverse partijen in het Nederlandse parlement over de wenselijkheid van een Nederlandse tegenhanger van de Franse wet.
Taal verovert plekje in partijprogramma's
28 mei 2010 - Was er vier jaar geleden nog nauwelijks aandacht voor een speciale bejegening van het Nederlands in de verkiezingsprogramma's van de Nederlandse partijen in aanloop naar de verkiezingen van 2006, nu is dat anders. Nog steeds komt het woord taalbeleid in de diverse partijprogramma's niet voor, maar nu is de ChristenUnie niet meer de enige partij die pleit voor het verankeren van de positie van het Nederlands in de grondwet. Ook het CDA en de PVV zijn voorstander van verankering. De PvdA zegt dat niet met zoveel woorden, maar stelt wel dat als de Nederlandse taal de komende jaren in de grondwet wordt opgenomen, dat dan ook zou moeten gelden voor de Friese taal.
Verreweg het summierst over taal zijn de Partij voor de Dieren en de Socialistische Partij. Zij zingen in het grote koor van de partijen die vinden dat niet-Nederlanders zich het Nederlands eigen dienen te maken, al of niet op eigen kosten. In de enige regel die de SP aan taal(beleid) besteedt is de stelling dat bedrijven verantwoordelijk zijn voor de taallessen van de arbeidsmigranten.
Opmerkelijk is dat waar de VVD en D66 in de vorige uitgaven van hun partijprogramma niets te melden hadden over taal, deze twee liberale partijen daar nu verhoudingsgewijs veel aandacht aan besteden. De VVD is streng. Zij vindt dat inburgeraars die de Nederlandse taal niet machtig zijn zich die taal eigen moeten maken op straffe van sancties zoals korting op uitkering of verlies van verblijfrecht. Huwelijksmigranten komen alleen nog maar het land in als ze het Nederlands beheersen, aldus het VVD-programma "Orde op zaken".
Ook bij D66 dit keer in het partijprogramma (relatief) veel aandacht voor taal. De medelander moet zelfredzaam zijn en de kans daarop is het grootst als hij/zij de Nederlandse taal beheerst, goed onderwijs genoten heeft en ook echte kansen krijgt, aldus D66. Nogal wat partijen mikken op het vroegtijdig achterhalen van taalachterstanden bij kinderen en het wegwerken van die achterstand door extra aandacht en ook 'bijlessen'. Geen kind mag van de basisschool komen zonder behoorlijk Nederlands te kunnen lezen en schrijven, vindt D66 en daarin staat zij niet alleen. Het basisonderwijs moet zich weer richten op zijn kerntaken - rekenen en taal - is de algemene opvatting. Maar juist D66 is de grote pleitbezorger voor meer Engels in Nederland. De partij is er een groot voorstander van dat de kinderen op de basisschool al vroegtijdig worden ondergedompeld in het Engels. Weliswaar heeft het verkiezingsprogramma het ook over Duits, Spaans en Frans, maar in een recent pleidooi van D66-leider Alexander Pechtold om kinderen in de laagste groepen les in het Engels te geven kwamen die andere talen niet voor. D66 is ook een warm voorstander van de verengelsing van het hoger en wetenschappelijk onderwijs, maar dat staat niet met zoveel woorden in het partijprogramma 'We willen het anders'. Wel staat er dat de huidige titulatuur uitbreiding behoeft. D66 pleit voor de invoering van een "...Associate Degree, uitbreiding van de HBO-masters, Honours programma's en University Colleges, verlenging van WO-masters naar twee jaar, invoering van research masters, meer onderzoekerbanen en het invoeren van een Professional Doctorate voor werkenden." Over welke taal bij deze opleidingen gebruikt zal gaan worden spreekt D66 zich in haar partijprogramma niet uit, maar de voorgestelde titels en termen zijn alle Engels. Ook het CDA houdt overigens een pleidooi voor meer ruimte voor 'topopleidingen' als de University Colleges. De partij van Geert Wilders, de PVV, is duidelijk: Nederlands onderwijs in het Nederlands.
De ChristenUnie spreekt zich het duidelijkst uit voor het koesteren van het Nederlands. De partij vindt dat op basisschool en in voortgezet onderwijs het Nederlands de voertaal dient te zijn (met een uitzonderingspositie voor Friesland). "Tegenover de druk van de internationalisering dient de Nederlandse taal zorgvuldig en zelfbewust te worden onderhouden", stelt het CH-programma (evenals het Fries en Papiaments als erkende rijkstalen), Overigens is de verankering van het Nederlands in de grondwet, die werd opgenomen in het regeerprogramma van Balkenende IV, door het voortijdig sneven van het kabinet weer met vier jaar verschoven; er van uit gaand dat het nog te vormen kabinet de volle vier jaar uitdient.
Arie Slob houdt vast
aan 'verankering'
22 april 2010- Arie Slob, fractievoorzitter van de ChristenUnie in de Tweede Kamer, houdt vast aan de verankering van het Nederlands in de grondwet. Door de val van het kabinet is de noodzakelijke wijziging naar de toekomst verschoven, maar dat betekent geenszins dat die niet doorgaat. Slob zei dat bij de uitreiking van de Lofprijs der Nederlandse taal aan de rector magnificus Lex Bouter van de Vrije Universiteit. Er is volgens Slob een brede steun in de politiek. De rector stelde is zijn dankwoord dat de Vrije Universiteit vasthoudt aan het tweetalenbeleid, waarbij het Nederlands de lestaal is in de eerste fase en dat Engels de taal is van zo'n 60% van de tweede fase. Voor beide talen is een goede beheersing cruciaal en daar bleek het nogal aan te schorten, zo bleek uit talloze klachten van docenten. Het Nederlands is als eerste aangepakt. De VU was onzeker over de aanpak en daarom is het leuk dat de universiteit die prijs heeft gekregen, die eigenlijk 'verdiend' is door het VU Taalcentrum, zo stelde Bouter. Dat centrum is verantwoordelijk voor de, verplichte, taaltoets voor eerstejaars en de, verplichte, bijspijkercursus voor studenten die de toets niet halen (dit jaar 14%). De scholen krijgen de resultaten en worden, bij 'recidive' aangemaand beter hun best te doen bij het vak Nederlands. Overigens mogen ook studenten die na de bijspijkercursus voor een tweede toets zakken hun studie wel voortzetten. Bouter zei dat ze bij de VU wat opgelucht waren dat er geen sterk verband is gevonden tussen de beheersing van het Nederlands en etniciteit. Idealiter zal die toets moeten verdwijnen. Eline van Straalen van het Taalcentrum gaf voorbeelden van de 'taalcreativiteit'. Het voltooid deelwoord van 'dichtslibben' was volgens een creatieveling als 'dichtgesliptt', van 'uitbaggeren' 'uitgebacherd'.
Anneke Neijt, hoogleraar taalkunde aan de Radboud-universiteit, zei een voorstander te zijn van drietalenbeleid: de thuistaal, het Nederlands en de wereldtaal. Dat betekent volgens haar geen taalverdringing. Meertaligheid zou zelfs de taalbeheersing van elk der beheerste talen bevorderen. Op de brief die zij met 13 collega-hoogleraren heeft geschreven over de versterking van de positie van het Nederlands aan de Nederlandse universiteiten, heeft, de destijds verantwoordelijke, minister Plasterk een teleurstellende reactie gegeven. Volgens Plasterk namen de universiteiten hun verantwoordelijkheid bij het borgen van de positie van het Nederlands, maar Neijt stelde dat dat onzin is. Ze noemde de universiteit van Maastricht, de universiteit van oud-onderwijsminister Jo Ritzen, als kwalijk voorbeeld, waarbij zelfs alle formulieren voor eerstejaars in het Engels zijn. Zij houdt vast aan de voorstellen die de KNAW (Koninklijke Akademie van Wetenschappen) in 2003 heeft gedaan: Nederlands, tenzij.... Ze beloofde de zaak bij de nieuwe regering weer aanhangig te zullen maken.
Bestuurslid van sN en oud-EU-taalbeleidsfunctionaris Jan Roukens stelde in zijn korte betoog dat Nederland qua verengelsing onder de Europese universiteiten verre de kroon spant. Engels zou buitenlandse studenten naar Nederland moeten lokken, maar dat gebeurt nauwelijks. Uit cijfers die hij van de Nederlandse vereniging van universiteiten, de VSNU, heeft opgedoken, blijkt dat slechts 3% van de studenten in Nederland afkomstig is uit het buitenland. Hij stelde dat moeilijk te kunnen geloven, maar het betekent wel dat Nederland het leeuwendeel van de Nederlandse studenten opgezadeld wordt met een vreemde onderwijstaal voor een idee fixe. (zie fotoserie van Peter Valckx) (foto Peter Valckx/VU)
Vlieg op Den Haag
15 april 2010- Al jaren ligt er bij Rotterdam een vliegveldje. Vroeger werd dat Zestienhoven genoemd en de laatste jaren Rotterdam Airport. Tikje armoedig. Sedert kort heet dat stukje grasveld Rotterdam-The Hague Airport. Geen idee waar dat ligt, the Hague, maar we hebben een vermoeden. Samen met de stichting Taalverdediging heeft sN de burgemeester van hofstad Den Haag gevraagd of met The Hague Den Haag bedoeld wordt en als dat zo is waarom hij de naam van zijn stad zo verminkt. Veel zinnigs kwam er niet uit. Een medewerker van Van Aartsen liet weten dat de verminkte naam blijft. Stichting Taalverdediging en sN hebben de Haagse burgervader laten weten dat zulks in strijd is met het Convenant van Genève en niet strookt met het regeringsvoornemen het Nederlands in de grondwet te verankeren.
Nieuwsbrief 25 is uit
5 april 2010 - Nieuwsbrief nummer 25 is uit. De nieuwsbrief bevat een aankondiging van de uitreiking van de sofprijs aan de VU op 23 april a.s. en een verslag van een symposium over de nieuwe taalstrijd aan de universiteiten in Vlaanderen, dat op 13 maart jl. in Antwerpen werd gehouden. De nieuwsbrief (1,3 MB) is hier binnen te halen.
Congresbundel taal van
hoger onderwijs uit
26 maart 2010 - Onlangs is bij Academia Press in Gent de bundel Nederlands in hoger onderwijs & onderwijs? verschenen. In het boek gaan diverse auteurs in op het proces van taalverdringing dat er momenteel in het hoger onderwijs in Nederland en, in minder mate, Vlaanderen plaatsvindt. Het boek is voor een deel de weerslag van het congres over dit thema dat op 10 oktober 2008 is gehouden in het Vlaamse parlement in Brussel en dat werd georganiseerd door NL-Term, de Vlaamse afdeling van het ANV en de stichting Nederlands. Het boek is geactualiseerd en, onder meer, uitgebreid met een bijdrage van Thomas von der Dunk, die hij heeft uitgesproken bij de uitreiking van de Lofprijs der Nederlandse taal 2008 aan Linda van den Bergh in Eindhoven op 19 mei 2009. Het boek is een pleidooi voor de herinvoering en/of instandhouding van het Nederlands als taal van het hoger en wetenschappelijk onderwijs op straffe van marginalisering. "Het beschermen van het Nederlands als onderwijstaal heeft niets te maken met voorbijgestreefde taalromantiek en/of taalnationalisme, maar met onderwijskwaliteit in het hoger onderwijs, met gelijke kansen aan iedereen en met het afstemmen van het taalbiotoop van de overgrote meerderheid van de studenten in het hoger onderwijs, tevens het biotoop waarin het grootste deel van hen na hun studie tewerkgesteld zullen worden. Redelijkheid is de boodschap", schrijft Alex Vanneste, hoogleraar Frans en sociolinguïstiek aan de universiteit van Antwerpen, in zijn bijdrage. Het boek kost € 17,- en is te bestellen via www.story.be, de Noord Nederlandsche boekhandel of via de reguliere boekhandel.
Amsterdam betaalt voor
meer Engels op basisschool
19 maart 2010 - Amsterdam wil dat meer kleuters Engels leren. De gemeente betaalt leerkrachten die Engels geven op de basisschool, zo meldt het Parool. In Amsterdam brengen nu vijf basisscholen kleuters (groep 1 en 2) al Engels bij. De gemeente wil het aantal scholen verdubbelen dat Engels al vanaf de kleuterklassen aanbiedt.
De gemeente-organisatie dienst Maatschappelijke Ontwikkeling is samen met het Europees Platform op zoek naar scholen die daar tijd en leerkrachten voor vrij willen maken. De gemeente betaalt de opleiding van de leerkrachten. Alleen scholen waar de kwaliteit van het gewone onderwijs al uitstekend is, mogen aan het project meedoen. "Meer investeren in onderwijs is altijd goed, maar laten ze eerst eens de Nederlandse taal goed machtig zijn in lezen, uitspreken en schrijven. Als daar extra geld voor uitgetrokken wordt ben ik het er helemaal mee eens. Het Engels verziekt al genoeg onze taal", reageert een lezer.
Vorig week pleitte D66-leider Alexander Pechtold nog voor meer aandacht voor de Engelse taal op basisscholen. Pechtold is met dat pleidooi bezig een recent aandachtspunt van zijn partij te profileren. Vorig jaar stelde het gemeenteraadslid Paternotte voor om Amsterdam tweetalig te maken. Die poging sneefde maar later kreeg hij de Amsterdamse wethouder Asscher (PvdA), op een deelpunt, mee, die verordonneerde dat in het Amsterdamse stadsvervoer de aankondigingen tweetalig zijn. Eerder heeft D66-Kamerlid mevrouw Lambers-Hacquebard er voor gezorgd dat volledig Engelstalig onderwijs in Nederland, het zogeheten IB, toegankelijk is voor alle Nederlandse leerlingen, waar die opleiding eerder beperkt toegankelijk was. In een grijs verleden heeft een andere D66-prominent, de inmiddels overleden Aad Nuis, er, mede, voor gezorgd dat er in de wet op het hoger en wetenschappelijk onderwijs (WHW) een taalclausule werd opgenomen, waarin gesteld wordt dat Nederlands de voertaal is het hoger onderwijs in Nederland. Die clausule wordt inmiddels door de Nederlandse universiteiten met voeten getreden, met de Maastrichtse universiteit van ex-onderwijsminister Jo Ritzen voorop. Het pleidooi van, toen nog, minister Jo Ritzen om op de universiteiten meer Engels toe te staan, was de directe aanleiding voor Nuis te streven naar opname van een taalclausule in de WHW.
PvdA uit kabinet. Wijziging
grondwet op de lange baan?
20 februari 2010 - Twee weken nadat de Nederlandse minister van binnenlandse zaken Guusje ter Horst (PvdA) heeft aangekondigd het Nederlands in de grondwet te verankeren, hebben de PvdA-ministers hun ontslag aangeboden. Twistpunt was het al of niet aanvaarden van een nieuwe NAVO-missie in Uruzgan (Afghanistan). Er van uit gaand dat premier Balkenende er nu dan toch niet meer in slaagt zijn kwakkelende kabinet op de been te houden, betekent dat dat de grondwetswijziging, noodgedwongen, op de lange baan zal worden geschoven. Zoals eerder gemeld kan een grondwetswijziging, na aanvaarding van de voorstelwet, pas in een volgende zittingsperiode van de Staten-Generaal (Eerste en Tweede Kamer) worden aangenomen. Een demissionair kabinet zal geen wijzigingsvoorstel indienen.
Kabinet: Nederlands
in grondwet verankerd
12 februari 2010 - Het gaat er naar uitzien dat het kabinet Balkenende IV werk gaat maken van de verankering van het Nederlands in de grondwet. Volgens het persbureau ANP heeft de ministerraad vandaag besloten de grondwetswijziging ter hand te nemen. Het kabinet wil daarmee zeker stellen dat het gebruik van het Nederlands niet in de verdrukking komt nu er in ons land steeds meer talen worden gesproken. Vooral het Engels wint terrein, stelt het kabinet vast. Dat komt omdat er steeds meer contacten zijn met het buitenland en er meer buitenlanders hier komen wonen, zo meldt het ANP.
Een wijziging van de Nederlandse grondwet heeft nogal wat voeten in de aarde. Eerst moet bij gewone meerderheid van de Staten-Generaal een voorstelwet tot wijziging van de grondwet worden goedgekeurd. Een nieuwe Staten-Generaal behandelt dan de grondwetswijzging, die niet meer geamendeerd kan worden en waarvoor een tweederde meerderheid vereist is. Omdat de Kamer na het aannemen van de voorstelwet ontbonden moet worden, worden grondwetswijzigingen vrijwel altijd aan het eind van een zittingsperiode in behandeling genomen. Bron: ANP, Wikipedia
Boer (AH) weigert Sofprijs
9 februari 2010 - AH-directeur Dick Boer heeft laten weten de Sofprijs der Nederlandse taal 2009 niet in ontvangst te zullen nemen. Boer plaatst zich daarmee in een inmiddels steeds langer wordende rij van Sofprijsweigeraars. AH werd door leden van de sN-schrijfgroep in november met overweldigende meerderheid tot de SOF van de maand november gekozen. Bezoekers kozen AH vervolgens tot SOF van 2009.
Steen des aanstoots was de opdruk op de nieuwe Euroshopper-verpakking, waarop Engels overheerst en Nederlands slechts met de loep valt te ontwaren. Het vakblad Distrifood schreef: "Het Euro Shopper-merk van Albert Heijn krijgt een nieuw ontwerp. Opvallend is dat daarop het product in het Engels wordt benoemd. Frozen Peas, Orange en Dutch Spices Cookies, de AH-klant die zoekt naar de goedkoopste diepvriesdoperwten, sinas of speculaas zal er even aan moeten wennen. De Engelse namen zijn een gevolg van de nieuwe internationale Euro Shopper-verpakking die Albert Heijn-directeur Dick Boer maandag presenteerde."
Zoals gemeld staat het Nederlands er nog wel op volgens Distrifood, maar alleen leesbaar voor mensen die er met hun neus bovenop gaan staan of een verrekijker hebben. AH voldoet daarmee, mondjesmaat, aan de wetgeving die een Nederlands opschrift vereist, maar de nieuwe verpakking is natuurlijk een belediging voor de Nederlandse klanten van de Zaanse grootgrutter.
VU wint Lofprijs, Sofprijs voor AH
1 februari 2010 - De Vrije Universiteit is door bezoekers van de webstek van de stichting Nederlands uitgeroepen tot winnaar van de Lofprijs der Nederlandse taal 2009. De VU uit Amsterdam constateerde bij haar studenten een gebrekkige kennis van de Nederlandse taal en achtte het nodig de eerstejaars aan een taaltoets te onderwerpen. Het is een wat dubieuze lof, omdat de Amsterdamse universiteit daarmee eigenlijk zegt dat de middelbare scholen en misschien ook wel basisscholen in Nederland falen in hun opdracht hun leerlingen behoorlijk Nederlands bij te brengen. De VU won de prijs vóór de universiteit van Gent, die genomineerd was omdat deze Vlaamse universiteit, in afwijking van de meeste Nederlandse universiteiten, nadrukkelijk streeft naar een versterking van het Nederlands als taal van de universiteit. Gent beroept zich daarbij op het zogeheten Bologna-akkoord (voor Nederlandse universiteiten is die overeenkomst tussen 30 Europese onderwijsministers uit 1999 om het Europese tertiaire onderwijs te stroomlijnen juist een alibi om hun curriculae drastisch te verengelsen). Op de derde plaats eindigde het initiatief van 14 Nederlandse hoogleraren om er bij onderwijsminister Plasterk op aan te dringen het Nederlands aan de Nederlandse universiteiten weer zijn (wettelijke) rechtmatige eerste plaats te geven.
De bezoekers van de webstek van de stichting Nederlands konden kiezen uit elf kandidaten die in de loop van 2009 door de schrijfgroep van sN waren uitverkozen tot Lof van de maand. In het eerste jaar dat de prijs werd uitgereikt (2004) was die voor de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen. Het vorig jaar ging de Lofprijs naar Linda van den Bergh. Eerdere winnaars waren Thomas von der Dunk, Gerrit Komrij en de ChristenUnie. De Sofprijs der Nederlandse taal 2009 gaat naar Albert Heijn/Euroshopper. Albert Heijn werd in november 2009 de Sof van de maand vanwege zijn nieuwe verpakking van het goedkope merk EuroShopper. Engels komt groot op de verpakking, het Nederlands staat er voortaan alleen nog maar in priegellettertjes op. Microsoft, met zijn ver doorgevoerde verengelsing in de klantbehandeling, werd tweede en Etienne Schouppe, de Belgische staatssecretaris die de Hop&Shop-dag bedacht, werd derde. De bezoekers van de webstek van de stichting Nederlands konden kiezen uit twaalf kandidaten die in de loop van 2009 door de schrijfgroep van sN waren uitverkozen tot Sof van de maand.
Het vorig jaar ging de Sofprijs naar de Nederlandse minister Plasterk, vanwege zijn weigering de taalclausule in de wet op het hoger en wetenschappelijk onderwijs te handhaven, die stelt dat Nederlands de voertaal is aan de Nederlandse universiteiten. Plasterk liet weten dat hij de prijs niet in ontvangst wilde nemen. Ook de Sofprijswinnaar van 2007, minister-president Jan-Peter Balkenende, bedankte voor de Sofprijs. Eerdere winnaars van de Sofprijs der Nederlandse taal waren, onder meer, het ministerie van economische zaken, Karla Peijs en Neelie Kroes. Ook de laatste twee weigerden de prijs in ontvangst te nemen. Minister Van der Hoeven nam, als vertegenwoordiger van het ministerie van economische zaken, de Sofprijs 2006 wél in ontvangst. De Sofprijs is door sN nadrukkelijk bedoeld als aanmoedigingsprijs: Let op uw taal.
De Lof- en de Sofprijs worden jaarlijks uitgereikt aan een organisatie of persoon in Nederland of Vlaanderen die zich het jaar eraan voorafgaand het verdienstelijkst heeft gemaakt voor de Nederlandse taal respectievelijk aan de persoon of organisatie die, bewust of onbewust, de Nederlandse taal ernstig te kort heeft gedaan. De plastieken van Puk de Hondt, die verbonden zijn aan de prijs, zullen aan de winnaars persoonlijk worden overhandigd.
Plasterk wil nu definitief niet
8 januari 2010 - Het was al duidelijk dat de Nederlandse minister voor, onder meer, wetenschappelijk onderwijs de Sofprijs 2008 niet in ontvangst wilde nemen. Na een hoop heenenweergemeel kwam in de loop van december dan eindelijk zijn verlossende woord . Hij acht het niet zijn plicht rectores magnifici er op te wijzen dat Nederlands de voertaal bij de opening van het academisch jaar dient te zijn. "Daar is het voorschrift dat bepaalt dat onderwijs wordt gegeven en de examens worden afgenomen in het Nederlands niet van toepassing.", schrijft Plasterk. SN heeft de minister laten weten dat hij de prijs heeft gekregen omdat hij juist díe regel niet wenst te handhaven en er daarmee blijk van geeft lak aan de wet en het Nederlands te hebben.
SN op congres Onze Taal
24 november 2009 - De stichting Nederlands was op 21 november met een kraam aanwezig op de informarkt op het congres van het genootschap Onze Taal in het Beatrixgebouw van de Jaarbeurs in Utrecht. In de koffiepauze kreeg OT-beschermvrouwe prinses Laurentien de nieuwe woordenlijst aangeboden. Er was bij de begeleiders van de prinses enige verwarring over de locatie van de sN-kraam, zodat de prinses eerst naar de buren van het Ampzing-genootschap werd geloodst. Het genootschap nam de gelegenheid te baat haar de doos Kind noch cry te schenken. Er was veel belangstelling van de congresgangers voor de konterfeitsels van de stichting, onder meer affiches van Eric Coolen van het eerdergenoemde genootschap, maar geen van hen liet zich verleiden met de Sofprijs op de foto te gaan. Het lag in de bedoeling dat de geportretteerde de foto in de vorm van een briefkaart naar Plasterk zou sturen.
Extra editie van nieuwsbrief
13 november 2009 - Speciaal ter gelegenheid van het uitkomen van de nieuwe woordenlijst is er een nieuwe uitgave van de nieuwsbrief uitgekomen. De nb is als pdf-bestand (964 kB) binnen te halen
De Woordenlijst is uit
13 oktober 2009 - De nieuwe woordenlijst Funshoppen in het Nederlands; Woordenlijst onnodig Engels ligt vanaf vandaag in de schappen van de boekwinkel. De door Bert Bakker uitgegeven lijst met zo'n 11 000 vervangers voor 4500 Engelse termen en uitdrukkingen is ook te bestellen bij Onze Taal. Minister Plasterk heeft laten weten het eerste exemplaar niet in ontvangst te kunnen nemen. En passant liet de bewindsman weten ook de Sofprijs niet in ontvangst te zullen nemen. Het boekje zal op het congres van Onze Taal in Utrecht worden aangeboden aan prinses Laurentine, beschermvrouwe van het genootschap.
Aan het boekje is, onder aanvoering van een redactie van vijf mensen, door een groot aantal taalliefhebbers meer dan tien jaar gewerkt. Eerder werden in eigen beheer bij de stichting Nederlands een aantal edities van '... x liever Nederlands' uitgegeven. De laatste uitgave, '2400 x liever Nederlands', dateert uit 2005 en is omarmd, door, onder meer, de redactie van de Vlaamse krant De Standaard, het Nederlandse blad Elsevier en, deels, opgenomen in het nieuwste stijlboek van De Volkskrant.
Protest tegen Engels
op gevel hogeschool
29 september 2009 - De Vlaamse vereniging De Marnixring heeft een klacht ingediend bij de vaste commissie voor taaltoezicht tegen de Provinciale Hogeschool Limburg in het Belgisch-Limburgse Hasselt. De hogeschool heeft sedert enige tijd zijn gevels 'opgesierd' met Engelse opschriften. Bij de opening van het academisch jaar op 25 september deelden leden van de Marnixkring vlugschriften uit. Het overlegcentrum voor Vlaamse Verenigingen en het Verbond der Vlaamse Academici ondersteunen het protest van de Marnixring. De Marnixring is een in 1968 opgerichte vereniging, die ijvert voor het Nederlands.
Amsterdam had het
14 september 2009 - Ooit had Amsterdam het en hoefde de hoofdstedelijke wijn geen Engelse krans. De vroede vaderen van Neerlands hoofdstad zijn het inmiddels kwijt en vrezen ook dat de toerist, die nog naar Amsterdam wil komen, de weg kwijt raakt. Dus worden de haltes met wetenswaardigheden in het Amsterdamse openbare vervoer in twee talen omgeroepen: Nederlands en Engels. Dat daarmee de vele anderstalige toeristen niet worden bediend (de grootste groep komt uit Duitstalige landen) dringt kennelijk niet tot verantwoordelijk wethouder Asscher door. Overigens was die tweetaligheid een opzetje van D66-gemeenteraadslid Jan Paternotte, die eerder een rigoureuzer voorstel om Amsterdam tweetalig te maken zag sneven. Dat het ook anders kan bewijst het Londense ov-bedrijf dat toeristen in 17 talen de weg wijst (waaronder niet het Nederlands), zonder dat de Londense buschauffeurs hun moerstaal moeten ondertitelen.
Eric Coolen van het Ampzing-genootschap maakte een serie tekeningen van deze hoofdstedelijke uitglijer. Binnenkort zijn die als kaart of als opdruk op een t-hemd te bestellen.
TU/e 'opent'
in het Engels
3 september 2009 - Terwijl de rector-magnificus van de Rijksuniversiteit Groningen zijn rede bij de opening van het academische jaar in het Nederlands hield, zal prof.dr.ir. Hans van Duijn, rector magnificus van deze technische universiteit, zijn toespraak op 7 september a.s. in het Engels houden. Andere sprekers bij deze plechtigheid, die het motto 'The world is yours' heeft meegekregen, zijn de Nederlanders prof.dr.Rinnooy Kan, voorzitter van de Sociaal-economische Raad, en de ruimtevaarder André Kuijpers. Van diverse zijden is protest aangetekend bij de rector-magnificus vanwege de gebruikte taal bij deze plechtigheid.
Bron: TU/e
RUG-rector Zwarts houdt
(tandenknarsend) woord
2 september 2009 - De rector-magnificus van de Rijksuniversiteit Groningen, Frans Zwarts, heeft de opening van het academische jaar in Groningen geopend met een rede in de landstaal, zij het niet van harte, zo constateerde een vertegenwoordiger van de stichting Taalverdediging die de openingssessie bijwoonde. Volgens TV-correspondent Johan Derks viel Zwarts veelvuldig terug op, onvertaalde, Engelse citaten. Weliswaar begon hij in het Nederlands, maar een van zijn eerste zinnen was The challenge may be our salvation waarna hij in het Engels een minutenlange weergave gaf van delen van een toespraak van president Obama voor de Nationale Academie van Wetenschappen in de VS, zo bericht Derks uit Groningen. Zwarts ging in zijn toespraak vooral in op de klimaatcrisis en de bijdrage die het RUG-instituut Energy Delta Research Centre kan leveren aan de oplossing van die crisis. Belangrijk, zo betoogde Zwarts, is niet de techniek, maar de houding van de mens tegenover deze 'uitdaging'.
RUG-rector praat
toch Nederlands
29 juli 2009 - De voor maandag 31 augustus in Groningen aangekondigde demonstratie gaat niet door. Oorspronkelijk zou de opening van het academisch jaar van de Rijksuniversiteit Groningen op die dag in het Engels worden gehouden. De stichting Taalverdediging tekende protest aan bij de rector-magnificus van de RUG Frans Zwarts. Tevens kondigde de stichting aan bij de opening te gaan demonstreren als Zwarts zijn voornemen zou doorzetten. Inmiddels heeft de rector via zijn secretaresse laten weten bij de opening van het academisch jaar zich toch van het Nederlands te zullen bedienen. De stichting Nederlands ondersteunde de actie van Taalverdediging met, onder meer, het versturen van een oproep te demonstreren aan sN-sympatisanten. Die oproep komt nu te vervallen. Het spandoek 'Voertaal Nederlands' dat Taalverdediging heeft laten maken zal nog niet worden weggeborgen, aldus TV-secretaris Ab Braamkolk. Die kan nog dienst doen bij soortgelijke aangelegenheden, zo stelde hij.
Nieuwsbrief 23 is uit:
bestuur vernieuwd
17 juli 2009 - Het heeft even geduurd, maar er is dan toch weer een nieuwsbrief gekomen. De nieuwsbrief bevat, naast op het web reeds gepubliceerde artikelen, ook een artikel van de hand van Daniël Mantione over Gronings onderzoek uit de losse pols, waarop, onder meer, het kabinet en de Kamer der besluiten baseert met betrekking tot de proeven met 'Engelse onderdompeling' op de basisschool. Daarnaast wordt in de nieuwsbrief aandacht besteed aan recente wisselingen in het sN-bestuur. Daniël is lid geworden van het sN-bestuur. GJ van Veggel is de nieuwe secretaris van sN. Die functie is na het afscheid van Peter Fagg enige jaren vacant geweest. Aan de andere kant heeft Kees Vermeij afscheid genomen van het stichtingsbestuur waar hij sedert de oprichting in 1999 (als de stichting Natuurlijk Nederlands) bestuurslid is geweest. Kees blijft nog wel meewerken aan de woordenlijstgroep, die eind dit jaar met een nieuwe editie zal uitkomen.
CDA wil Nederlands
snel in grondwet
8 juli 2009 - Het CDA wil dat de minister van binnenlandse zaken Guusje ter Horst nu eens op de proppen komt met een voorstel om het Nederlands als bestuurs-, cultuur- en omgangstaal in de grondwet vast te leggen. Maanden geleden had ze beloofd direct zo'n voorstel in te dienen, maar Tweedekamerlid Jan Schinkelshoek van het CDA heeft nog niets gezien, aldus meldt de Telegraaf van 8 juli.
Volgens de krant heeft het Kamerlid schriftelijke vragen aan Ter Horst gesteld om haar tot meer haast te manen. "Ik weet niet waar het wachten op is", stelde Schinkelshoek volgens het dagblad. Bij de formatie van het kabinet in 2007 is afgesproken dat de positie van het Nederlands in de grondwet wordt verankerd. Het lijkt er op dat Ter Horst nu pas een staatscommissie aan het werk zet die zich over de grondwet gaat buigen. Schinkelshoek wil niet dat een voorstel voor een grondwettelijke verankering van het Nederlands daardoor op de lange baan wordt geschoven. Overigens is het wettelijk vastgelegd dat een grondwetswijziging pas in een volgende zittingsperiode van de Kamer definitief kan worden ingevoerd, omdat niet de huidige maar een nieuwe Staten-Generaal (Eerste plus Tweede Kamer) zich over de grondwetswijziging mag uitspreken. Voor wijziging is een tweederde meerderheid van de gezamenlijke Eerste en Tweede Kamer nodig. De laatste grote grondwetsherziening van 1983 had een aanlooptijd van twaalf jaar. Die herziening was echter aanzienlijk ingrijpender dan de onderhavige. Naast het Nederlands zal ook de positie van het Fries in de grondwet worden vastgelegd.
Hoogleraren pleiten voor Nederlands
30 juni 2009 -14 hoogleraren hebben in een brief aan onderwijsminister Ronald Plasterk gepleit voor een stevige positie van het Nederlands in het academisch onderwijs. Het veertiental erkent de positie van Engels als taal van de wetenschap, maar vindt daarnaast dat het wetenschappelijke, culturele en maatschappelijke belang van Nederland en alle Nederlanders gediend is met het voortbestaan van het Nederlands als voertaal van de wetenschap. De hoogleraren bepleiten bij Plasterk concrete maatregelen die een goed verankerde positie van het Nederlands op de universiteiten waarborgen. Zij verwijzen daarbij naar het KNAW-rapport Nederlands tenzij... uit 2003 en een recent artikel van akademiehoogleraar Pieter Muysken in NRC Handelsblad van 15 mei. De briefschrijvers zijn gaarne bereid met de minister te overleggen hoe een en ander gestalte zou kunnen krijgen.
Funshoppen niet nodig meer
26 mei 2009 - Kids worden weer kinderen en sale weer uitverkoop. Komend najaar komt bij Prometheus 'Funshoppen in het Nederlands. Woordenlijst onnodig Engels' uit, de opvolger van de in 2005 door de stichting Nederlands in eigen beheer uitgegeven woordenlijst"2400 x liever Nederlands". Dit boek biedt ruim 11.000 vervangers voor 4500 Engelse woorden en uitdrukkingen die veel en onnodig in het Nederlands worden gebruikt. De vervangers passen bij uiteenlopende conteksten en verschillende smaken. Formeel of speels, bekend of verrassend, er is altijd een geschikte vervanger te vinden. Doe onnodig Engels in de (zomer)opruiming, ga pretwinkelen in het Nederlands, is de slagzin waarmee het boek door de uitgever aan de m/v gebracht gaat worden.
Nederlands verliest
18 mei 2009 - Op maandag 18 mei heeft Lofprijswinnares Linda van den Bergh uit handen van oud-Lofprijswinnaar Thomas von der Dunk de stoffelijke blijken van dat eerbetoon in de Zwarte Doos in Eindhoven in ontvangst genomen. Linda zei bij die gelegenheid dat haar succesvolle protest tegen het gebruik van Engels bij haar eigen diploma-uitreiking niet zal beklijven. De Radboud-universiteit heeft laten weten dat de diploma-uitreiking aan afgestudeerden in de gedragswetenschap voortaan 'gewoon' weer in het Engels zal zijn, omdat het een Engelstalige opleiding betreft. Haar nieuwe 'baas', prof.dr.Wim Jochems, betoogde tijdens het minisymposium dat was georganiseerd rond de prijsuitreiking, dat er in Nederland nauwelijks gedegen onderzoek is gedaan naar de effecten van het verengelsen van de Nederlandse universiteiten. Het invoeren van het Engels als lestaal wordt volgens onderwijskundige Jochems dan ook voornamelijk onderbouwd door vage stellingen. SN-bestuurslid Jan Roukens betoogde dat de Nederlandse universiteiten wat het gebruik van het Engels in Europa ver aan kop gaan. Volgens een vrij recent onderzoek van de ACA te Brussel (Academic Cooperation Association; een organisatie die de internationalisering van de academia voorstaat), wordt zo'n 25% van al het onderwijs in het Nederlands hoger onderwijs, dat is inclusief het hbo, in het Engels gegeven. Nummer twee op die ranglijst, Finland, komt nog niet tot de helft. In Zuid-Europa wordt Engels nauwelijks in het universitair onderwijs als lestaal gebruikt. Volgens het sN-bestuurslid onderbouwt deze studie allerminst de in Nederland vaak gehoorde stelling dat verengelsing van het universitair onderwijs extra buitenlandse studenten aantrekt.
Ook Thomas von der Dunk, het vorig jaar winnaar van de Lofprijs, hekelde in zijn bijdrage de gebrekkige argumentatie van de Nederlandse onderwijsbestuurders. Het gebruik van het Engels heeft niet zozeer wetenschappelijke als wel bedrijfseconomische gronden, vindt hij. Het is volgens Von der Dunk een utopie te denken dat het Nederlandse Engels briljante studenten naar Nederland zal lokken. Nederlandse universiteitsbestuurders halen, ondanks verhalen over bijspijkercursussen Nederlands voor studenten, hun neus op voor de landstaal, zo stelt de publicist vast. Uitzending EenVandaag
Kamer tegen overmaat
Engels op universiteit
8 april 2009 - Tijdens een discussie over vreemde talen in het onderwijs hebben de fracties van CDA, SP en PVV, samen de helft van de Tweede Kamer, zich kritisch uitgelaten over de verengelsing van het hoger onderwijs, zo meldt NRC Handelsblad. Het CDA heeft begrip voor Engelstalige masters (tweede tweefaseopleiding ) op technische of landbouwuniversiteiten, maar vraagt zich af of masteropleidingen Nederlands recht ook in het Engels moeten. De SP is niet enthousiast over het fenomeen dat studenten soms geen Nederlandstalige master meer kunnen kiezen. De PVV vreest dat het Nederlands in het hoger onderwijs verwordt tot een boerendialect.
De verengelsing van het hoger onderwijs is de laatste jaren sterk toegenomen. Zo zijn alle 46 tweedefaseopleidingen van de Universiteit Maastricht in het Engels, op Nederlands recht na. Aan de Universiteit van Amsterdam worden 105 van de 170 tweedefaseopleidingen in het Engels gegeven. In Utrecht zijn dat er 89 van de 196.
Boris van der Ham van D66 vindt het geen enkel probleem dat steeds meer opleidingen in het Engels zijn, gezien het buitenlands toptalent dat Nederland hiermee kan strikken. De krant meldt niet op welke toptalenten Van der Ham doelt. Volgens het artikel vinden de PvdA en de VVD dat ook op andere schooltypen meer aan Engels gedaan moet worden. Een vak als aardrijkskunde zou volgens deze partijen op de basisschool best in het Engels gegeven mogen worden. VVD-Kamerlid Ineke Dezentjé Hamming wil dat er, vanwege de matige resultaten met Engelse les op de basisschool, speciale vakdocenten worden aangetrokken. De drie eerder genoemde partijen zijn mordicus tegen een grotere plaats voor Engels op de basisschool. Zij vrezen dat de aandacht voor Engels ten koste zal gaan van de basisvaardigheden Nederlands en rekenen.
Ook de commissie Dijsselbloem, die vorig jaar de recente vernieuwingen in het Nederlandse onderwijs doorlichtte, stelde in haar advies dat het basisonderwijs zich vooral op die basisvaardigheden moet concentreren. Met die adviezen is, overigens, tot op heden weinig gedaan. Vlak na het uitkomen van het rapport van de Kamercommissie, kwam de Nederlandse Onderwijsraad al weer met een advies om op de basisschool al in groep 3 en 4 te beginnen met lessen in het Engels. Volgens staatssecretaris Sharon Dijksma, verantwoordelijk voor het basisonderwijs, staat het Nederlands helemaal niet onder druk in het basisonderwijs, aldus NRC Handelsblad.
Nieuwe NAVO-chef praat Deens
8 april 2009 - De nieuwe NAVO-chef Anders Fogh Rasmussen is zijn nieuwe baan begonnen met een op een persconferentie in het Deens afgelegde verklaring, zo meldt het AD. Pas na deze onvertaalde verklaring beantwoordde de Deense ex-premier enkele vragen in het Engels over de aanwezigheid van Deense troepen in diverse moslim-landen. Rasmussen was voor NAVO-land Turkije minder geschikt voor de functie van secretaris-generaal vanwege zijn weigering spotprenten te verbieden waarin de profeet Mohammed op de hak genomen werd.
Franse senator bezorgd
over meertaligheid EU
2 maart 2009 - De Franse senator Hubert Haenel is bezorgd over de steeds grotere dominantie van het Engels in de communicatie in de Europese Unie. Hij heeft een motie ontworpen voor de Franse senaat, waarin wordt aangedrongen om vast te houden aan de meertaligheid in Europa.
Haenel constateert dat steeds vaker documenten van de Europese commissie louter in het Engels verschijnen. Voortgangsrapporten over kandidaat-lidstaten als Kroatië en Macedonië zijn in het Engels en ook een rapport over EU-agentschappen ("Bodies set up by the Communities and having legal personality" van mei vorig jaar verscheen alleen in het Engels. Eerder vorig jaar had ook de Duitse Bondsdag al geklaagd dat EU-rapporten over, onder veel meer, Kosovo, waar Duitsland militaire en politionele ondersteuning verleent, slechts in het Engels beschikbaar zijn.
De uitslag:
Plasterk Sof en Linda Lof van 2008
31 januari 2009 - Afstudeerster Linda van den Bergh is door bezoekers van de webstek van de stichting Nederlands uitgeroepen tot winnaar van de Lofprijs der Nederlandse taal 2008. Linda van den Bergh kreeg de prijs omdat ze vorig jaar, samen met collega-afstudeerders, protesteerde tegen het taalgebruik van de afstudeerceremonie aan de Radboud-universiteit in Nijmegen. Bij de ceremonie zou in het Engels gesproken worden en Linda van den Bergh vond dat ongepast, mede ook gezien het feit dat vele familieleden, vrienden en kennissen deze bijeenkomst ter gelegenheid van de afronding van een studie aan een Nederlandse universiteit plegen bij te wonen. Linda, tegenwoordig werkzaam bij de Eindhoven School of Education, bleef in de verkiezing de Vlaamse radiopresentator Fred Brouwers voor. Als derde eindigde het ministerie van economische zaken, enkele jaren eerder nog winnaar van de Sofprijs 2006. De bezoekers van de webstek van de stichting Nederlands konden kiezen uit negen kandidaten die in de loop van 2008 door de schrijfgroep van sN waren uitverkozen tot Lof van de maand.
In het eerste jaar dat de Lofprijs werd uitgereikt (2004) was die voor de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen. Het vorig jaar ging de Lofprijs naar Thomas von der Dunk. Eerdere winnaars waren Gerrit Komrij en de ChristenUnie. Ronald Plasterk krijgt de Sof der Nederlandse taal van 2008. Plasterk verdiende de prijs voor zijn weigering de Nederlandse universiteiten te houden aan de taalclausule in de wet op het hoger en wetenschappelijk onderwijs, die stelt dat Nederlands de voertaal is op de universiteiten. Plasterk was, ter voorbereiding van een, onder meer, door sN georganiseerd congres in Brussel, door de stichting Nederlands uitgenodigd de Nederlandse universiteiten te herinneren aan hun wettelijke taalplicht. Ondanks dat grote delen van het universitaire onderwijs niet meer in het Nederlands gegeven worden, vond de onderwijsminister dat die universiteiten niets verkeerd doen en dat de positie van het Nederlands aan de Nederlandse universiteiten voldoende gewaarborgd is.
De bewindsman kwam eind vorig jaar bovendien negatief in het nieuws door een bericht in de Telegraaf waarin gesteld werd dat Plasterk basisscholen wil laten experimenteren met lessen in het Engels; een idee dat is opgeworpen door de Nederlandse Onderwijsraad. Plasterk heeft nog niet gereageerd op een brief van de stichting Nederlands om klaarheid rond dit voornemen te brengen en dat heeft ook geen rol gespeeld bij zijn nominatie tot één van de tien Sof-kandidaten uit 2008.
Tweede op geringe afstand is de nieuwe Vlaamse zender MNM geworden, die bij zijn introductie en naamgeving overdadig gebruik maakt van Engels. Derde werd de Nederlandse Onderwijsraad, die de Nederlandse onderwijsminister het advies gaf basisschoolleerlingen in Nederland al vroegtijdig lessen in het Engels te gaan geven.
Het vorig jaar ging de Sofprijs naar de Nederlandse minister-president Jan-Peter Balkenende, die de prijs overigens niet in ontvangst wenste te nemen. Eerdere winnaars van de Sofprijs der Nederlandse taal waren, onder meer, het ministerie van economische zaken, Karla Peijs en Neelie Kroes. Ook de laatste twee weigerden de prijs in ontvangst te nemen. Minister Van der Hoeven nam, als vertegenwoordiger van het ministerie van economische zaken, de Sofprijs 2006 wél in ontvangst. De Sofprijs is door sN nadrukkelijk bedoeld als aanmoedigingsprijs: Let op uw taal.
Linda en haar medestudenten gingen fier aan de leiding, op vrij grote achterstand gevolgd door de Vlaamse radiomaker Fred Brouwers. Het ministerie van economische zaken, enkele jaren eerder winnaar van de Sofprijs, werd nu derde bij de Lofkandidaten.
Nieuwsbrief 22 is uit
27 november 2008 - Nieuwsbrief nr.22 is uit met daarin een verslag van het op 10 oktober gehouden congres van de hand van Ghislain Duchâteau en de lezing die Thomas von der Dunk hield ter gelegenheid van de ontvangst van de Sofprijs 2007. Het bestand meet 1,3 MB.
Plasterk wil proef met
meer Engels op basisschool
23 november 2008 - Onderwijsminister Plasterk wil op een aantal basisscholen op proef een deel van de lessen in het Engels laten geven, zo stelt De Telegraaf van vrijdag 21 november. Op die manier moeten de leerlingen zich deze taal beter eigen maken, is het verhaal van Plasterk. De Onderwijsraad heeft onlangs in een advies aan de minister aangedrongen op meer Engels in het basisonderwijs.
Op dit moment bieden 168 scholen hun leerlingen al op vroege leeftijd onderwijs in vreemde talen aan, vrijwel uitsluitend Engels. Dat aantal groeit de laatste jaren sterk. Volgens de wet dient op de basisschool les te worden gegeven in het Nederlands, maar evenals in het tertiair onderwijs lapt de huidige onderwijsminister de wet aan zijn laars. Bron: De Telegraaf
Week van het Nederlands
bij Vlaamse omroep
22 oktober - Bij de Vlaamse omroep VRT staat deze week in het teken van de Nederlandse taal . Zo was er op 21 oktober een symposium over de rijkdom va de Nederlandse taal en besteden zowel radio- als tv-zenders extra aandacht aan het Nederlands. Radio 2 looft € 500 uit voor de bedenker van de beste tegenhangers van de vijf ergerlijkste Engelse woorden of uitdrukkingen.
Plasterk maakt zich niet
sterk voor het Nederlands
13 oktober - De Nederlandse onderwijsminister Ronald Plasterk ziet geen redenen maatregelen te nemen om de positie van het Nederlands als taal van de wetenschap te versterken. Ook vindt de bewindsman het niet nodig universiteiten te houden aan de taalclausule in de wet op het wetenschappelijk en hoger onderwijs. Die clausule stelt dat het Nederlands de voertaal is in het universitair onderwijs. De bewindsman stelt dit in antwoord op vragen van de stichting Nederlands ter voorbereiding op het congres in Brussel op 10 oktober over de taal van de universiteit en wetenschap. Het congres was een 'co-productie' van NL-Term, ANV Vlaanderen vzw en de stichting Nederlands.
Volgens de minister is de positie van het Nederlands voldoende gewaarborgd in de wet en houden de universiteiten zich keurig aan de taalclausule. Uit een onderzoek van de commissie cultureel verdrag Vlaanderen-Nederland uit 2007 blijkt echter dat het Engels in de tweede fase van de academische opleiding aan de Nederlandse universiteiten overheerst. De universiteit van Maastricht is nagenoeg geheel verengelst. In de tweede fase aan de Technische Universiteit Delft wordt geen Nederlands meer gebezigd. De stichting Nederlands bezint zich op verdere stappen.
Het congres over de taal van de universiteit in het Vlaamse parlement in Brussel heeft zich geheel gericht op deze brandende kwestie. Extra munitie werd aangedragen door een recente uitspraak van de Vlaamse minister van innovatie en economie Patricia Ceysens, die bij de opening van het academisch jaar stelde dat er wettelijk meer mogelijkheden zouden moeten komen voor Engels aan de Vlaamse universiteiten. De teneur van het congres was dat het Nederlands weer de voertaal aan de Nederlandse universiteiten diende te worden.
Een vrij uitgebreid verslag van het congres is te vinden op de webstek van het Verbond der Vlaamse Academici. Een vrijzinniger (beeld)verslag is te vinden op de webstek van het Ampzing-genootschap, dat de muzikale noot op het congres verzorgde. Het ligt in de bedoeling dat er binnenkort een officiëel verslag van het congres verschijnt met aanbevelingen voor de herinvoering van het Nederlands als taal van de universiteit.
Onderwijsraad: kleuters al aan het Engels
19 mei 2008 - De Onderwijsraad vindt dat kleuters in Nederland al Engelse les moeten krijgen. Jonge kinderen tot 7 of 8 jaar zijn erg gevoelig voor taal, aldus de raad. Nu krijgen basisschoolleerlingen 'pas' Engels vanaf hun tiende. De Onderwijsraad benadrukt dat kernvakken als rekenen en Nederlands niet mogen ondersneeuwen.
Kinderpsycholoog en natuurkundige Ewald Vervaet vindt de raad van de raad flauwekul, zo laat hij in een persbericht weten. "Dit is om verschillende redenen een dwaas voorstel dat veel geld en indivning gaat kosten en een geringe opbrengst gaat hebben." Volgens Vervaet zijn kinderen neurologisch en psychologisch nog niet toe aan het schoolse leren van een vreemde taal. Dat advies is volgens de psycholoog ook in strijd met de aanbevelingen van de commissie Dijsselbloem, die stelde dat het hoofdaccent in het basisonderwijs op Nederlands en rekenen moet liggen. De Onderwijsraad wil het Engels op een speelse manier aanleren door, onder meer, het zingen van Engelse liedjes. Maar waarom geen Franse, Duitse of Finse liedjes, stelt Vervaet. "En waarom verzoekt de Onderwijsraad niet tegelijkertijd aan de Britse regering om aldaar het zingen van Nederlandse liedjes te bevorderen", vraagt hij zich af in zijn persbericht.
Balkenende wil Sofprijs niet
15 april 2008 - Minister-president Jan-Peter Balkenende is niet blij met de hem toebedeelde Sofprijs der Nederlandse Taal 2007. Balkenende kreeg die prijs van de stichting Nederlands naar aanleiding van zijn in het Engels gehouden toespraak bij de opening van het academisch jaar aan de Wageningse universiteit. Een woordvoerster van de premier stelde dat er vanwege het grote aantal buitenlandse gasten en buitenlandse studenten was afgesproken de toespraak in het Engels te houden, volgens haar een kwestie van 'courtesy'. De premier zal de prijs, die later dit jaar tijdens het sN-congres in Brussel zou worden uitgereikt, dan ook niet in ontvangst nemen.
De stichting Nederlands onderstreept dat het gebruik van het Engels in Nederland door een Nederlandse minister-president afbreuk doet aan de status van het Nederlands in Nederland. Zij vindt dat temeer kwalijk daar Balkenende aanvoerder is van een kabinet dat voornemens is de positie van het Nederlands in de grondwet te verankeren.
SN organiseert taalcongres in Vlaams parlement
30 maart 2007 - Op 10 oktober organiseert de stichting Nederlands in samenwerking met NL-Term in Brussel een congres over de taal van het tertiaire onderwijs in Nederland en Vlaanderen. Meer over dat congres en de achtergronden zijn te lezen in de jongste nieuwsbrief (pdf-bestand, 1,2 MB). Daarin o.m. ook de brief van premier Balkenende, waarin hij uitlegt waarom hij vorig jaar in Wageningen het academische jaar opende met een rede in het Engels.
Sofprijs 2007 voor Balkenende,
Von der Dunk krijgt de Lofprijs
11 februari 2008 -De bezoekers van de webstek van de stichting Nederlands hebben minister-president Jan-Peter Balkenende gekozen tot winnaar van de Sofprijs der Nederlandse Taal 2007. Thomas von der Dunk krijgt de Lofprijs der Nederlandse Taal 2007.
Balkenende, die zowel kandidaat was voor de Lofprijs (in zijn functie als regeringsleider) als voor de Sofprijs, krijgt de prijs voor het feit dat hij het vorig jaar bij de opening van het academisch jaar bij de Universiteit Wageningen een toespraak in het Engels hield. Thomas von der Dunk was kandidaat voor de Lofprijs, omdat hij het vorig jaar (23 november) in de Volkskrant een artikel schreef over de vlucht van de Nederlandse 'elite' naar het Engels. Engels op de universiteit zet de Nederlandse studenten op afstand en sluit de elite af van de rest van Nederlands, aldus Von der Dunk in dat artikel. Naast Von der Dunk waren, onder meer ook, Jozef Deleu, oprichter van Ons Erfdeel, en het Meertens-instituut, voor de inrichting van een databank voor het Nederlandser lied, kandidaten voor de Lofprijs.
Premier Balkenende moest, onder meer, concurreren met het Dutch Teachers College, een naam die enkele hogeschoolbestuurders hadden bedacht voor een nieuwe Nederlandse leraaropleiding. Ook minister Plasterk was kandidaat vanwege zijn uitspraken de EU om te vormen tot eentalig (= Engels) bastion.
Naakt modellen tekenen
11 februari 2008 Wie gaat er uit de kleren bij een cursus naakt model tekenen: het model of de cursisten? Bezoekers van de SOS-webstek kozen dit voorbeeld tot winnaar in de verkiezing van de onjuiste spatie van 2007. Het winnende voorbeeld werd gesignaleerd op de webstek van een Amsterdams evenementenbureau dat een cursus met de gewraakte titel aanbiedt. De twee spaties in de naam van de cursus geven verschillende interpretatiemogelijkheden. Het idee dat je wellicht niet in je schilderskloffie naaktmodellen mag tekenen maar als tekenaar zelf uit de kleren moet, sprak duidelijk tot de verbeelding en leidde tot veel hilariteit. Een derde van de deelnemers koos voor dit voorbeeld. Op de tweede plaats eindigde de onjuiste spatie in de kop Rijbewijs voor zeventien jarigen in de Krant van Gouda. De derde plaats is voor de onjuiste spatie in software matig op de verpakking van een webcam van Logitech.
Het platform Signalering Onjuist Spatiegebruik (SOS) strijdt al sinds 2004 tegen het onjuiste gebruik van spaties in Nederlandstalige teksten. Dagelijks worden er nieuwe voorbeelden van onjuist spatiegebruik gepubliceerd op de SOS-website.
Engels wordt de lestaal
8 november 2007 -Driekwart van de door het onderzoekbureau Qrius ondervraagde basisschoolleerlingen verwacht dat in de toekomst op de basisschool in het Engels wordt gesproken en lesgegeven. Een kwart denkt zelfs dat er in de klas een mengeling van verschillende talen wordt gesproken, zo blijkt uit het onderzoek dat gedaan is in opdracht van de KPN. Daarnaast denkt 26% van de kinderen dat er in de toekomst ook lessen zijn in msn�en en sms'en. Een derde van de meisjes zou in de toekomst graag koken op het lesprogramma zien, terwijl 30% van de jongens het liefst lessen in gamen krijgt. Onderwijzers hoeven wat de kinderen betreft trouwens niet voor hun baan te vrezen: 99% van de kinderen vindt het contact met hun meester of juf en hun klasgenoten het allerbelangrijkst op school.
Nieuwsbrief 19 is uit
8 oktober 2007 - De nieuwe nieuwsbrief van sN is uit. Daarin staat onder meer een artikel van prof.Wim Couwenberg, oud-hoogleraar staats- en bestuursrecht en directeur/hoofdredacteur van Civis Mundi over de achteloze houding van de Nederlanders tegenover hun taal. De nieuwsbrief is binnen te halen als pdf-bestand (ongeveer 340 kB).
Universiteiten sterk verengelst
23 september 2007 -De Nederlandse universiteiten zijn de laatste jaren sterk 'verengelst', zo meldt De Standaard . Terwijl het Engels in 2000 als onderwijstaal maar beperkt aanwezig was, is de taal in de meeste Nederlandse universiteiten nu dominant. Meer dan de helft van de mastersopleidingen (vroegere doctoraalopleidingen) wordt er in het Engels gegeven. Het Vlaamse dagblad verwijst in het artikel naar een rapport van het Cultureel Verdrag Vlaanderen-Nederland (CVN).
Het rapport vergelijkt de situatie van dit jaar met de toestand in 2000, zo stelt het dagblad. Aan de Technische Universiteit Delft, bijvoorbeeld, wordt, net als in Wageningen, geen enkele tweedefase-opleiding nog in het Nederlands gegeven. De universiteit schrijft in haar gedragscode dat het Engels de instructietaal voor de mastersopleidingen is. In de eerste fase is het Nederlands wel nog dominant. De Delftse universiteit staat niet alleen. Zowel de Universiteit van Amsterdam als de Vrije Universiteit Amsterdam is de voorbije zeven jaar ge�volueerd van minder dan tien procent Engels naar zo'n zeventig procent van de mastersopleidingen. Ook aan de Rijksuniversiteit Groningen, Universiteit Maastricht, Universiteit Tilburg, Universiteit Utrecht en de Technische Universiteit Eindhoven is de helft of meer van de masters Engelstalig. Zeven jaar geleden was dat lang nog niet het geval, zo meldt De Standaard. De verengelsing woekert voort ondanks de taalclausule in de Nederlandse wet op het hoger en wetenschappelijk onderwijs die stelt dat het Nederlands de voertaal is in het tertiair onderwijs. De onderwijscommissie van de Tweede Kamer, daarop attent gemaakt, doet of haar neus bloedt.
Aan de Vlaamse universiteiten is de positie van het Engels de voorbije zeven jaar min of meer ongewijzigd gebleven, maar ook hier bestaat de neiging om meer Engels te gebruiken, aldus de Standaard. Reageer via Standaard-forum
Balkenende opent academisch jaar Wageningen in het Engels
5 september 2007 - Minister-president Balkenende hekelde gister bij de opening van het academisch jaar aan de Wageningen Universiteit de 'zesjescultuur' bij studenten. De premier hield zijn rede, die (vertaald) 'Bouwen aan de toekomst met kennis, innovatie en ondernemerschap' was getiteld, in het Engels, aldus de webversie van NRC Handelsblad. In het regeerprogramma van het vierde kabinet Balkenende is, op voorspraak van de ChristenUnie, het voornemen opgenomen de positie van het Nederlands in Nederland te verankeren in de grondwet. Het is onbekend waarom Neerlands eerste minister het nodig vond zijn toespraak in het Engels te houden. Bron: NRC Handelsblad Reageer in Reactor
Van der Hoeven pakt Sofprijs goed op
14 juni 2007 - De minister van economische zaken, Maria van der Hoeven, heeft op donderdag 14 juni in haar eigen ministerie aan de Bezuidenhoutseweg in Den Haag de Sofprijs der Nederlandse Taal 2006 in ontvangst genomen. De bewindsvrouw stemde van harte in met de opmerking van sN-voorzitter Arno Schrauwers dat het Nederlands het waard is gekoesterd te worden. De sN-voorzitter benadrukte in zijn toespraakje dat de prijs als aanmoediging is bedoeld en sprak de verwachting uit dat het signaal door Ez wordt opgepakt. Hij prees Van der Hoeven dat ze zo sportief was de prijs in ontvangst te nemen, met de kanttekening dat ze zelf part noch deel heeft gehad aan het winnen van de prijs. Eerdere Sofprijswinnaars als Neelie Kroes (2005) en Karla Peijs (2006) weigerden de prijs in ontvangst te nemen.
De Sofprijs 2006 is toegevallen aan Ez vanwege het overmatige en onnodige gebruik van het Engels in zijn persberichten, manifestaties en naamgevingen. De stichting Nederlands reikte de Sofprijs in 2004 voor het eerst uit aan Philips voor de aankondiging van het bedrijf in 2003 zijn jaarverslag niet langer in het Nederlands uit te geven. (fotoverslag Michel Didier)
TV voert actie in Tilburg
25 mei 2007 - Vrijdag 25 mei 2007 - De stichting Taalverdediging heeft op 24 mei actie gevoerd tegen de verengelsing van de universiteit van Tilburg, zo meldt het Brabants Dagblad. De betogers vonden weinig steun voor hun opvatting dat als buitenlanders in Nederland komen studeren, ze maar Nederlands moeten leren. Koos van de Linde, voorzitter van de studentenorganisatie Vite International, denkt dat Nederland internationaal de boot mist als het in het tertiair onderwijs niet overschakelt op het Engels. Hij heeft er geen moeite mee dat dat de ondergang van het Nederlands als volwassen cultuurtaal zou betekenen, aldus het Brabants Dagblad.
Kabinet laat borden Schiphol onberoerd
5 mei 2007 - De regering is niet van plan de luchthaven Schiphol te dwingen informatieborden in het Engels te vervangen door borden in het Nederlands. Dat laten de ministers van Financi�n Wouter Bos (PvdA) en van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Ronald Plasterk (PvdA) vrijdag 4 mei weten in een brief aan de Tweede Kamer, zo meldt Trouw. De ministers schrijven dat functionaliteit van de aanduidingen het belangrijkst is. Gezien het internationale karakter van Schiphol zien zij daarom geen reden om in te grijpen. Ze stellen dat het niet de taak is van aandeelhouders om een discussie te voeren over 'de operationele uitvoering van de bewegwijzering' op de luchthaven. De Nederlandse Staat heeft een meerderheidsbelang in Schiphol.
6 april 2007 - Informatieborden op Schiphol moeten altijd aanwijzingen in het Nederlands bevatten. Dat vindt een Kamermeerderheid, zo meldt De Telegraaf. Op de luchthaven verschijnen steeds meer borden met alleen Engelse teksten. Het CDA maakt zich zorgen over het groeiend aantal Engelstalige informatieborden op de luchthaven. "Het is verwarrend voor Nederlanders die de Engelse taal niet goed beheersen", aldus CDA-Kamerlid Maarten Haverkamp in De Telegraaf. "Nederlanders mogen bovendien best trots zijn op hun eigen taal." Een Kamermeerderheid wil dat de regering er bij de directie van Schiphol op aandringt de borden tweetalig te maken. De overheid is de grootste aandeelhouder van Schiphol. Schiphol heeft laten weten geen aanleiding te zien de informatieborden te wijzigen. Volgens een woordvoerster van Schiphol beoordelen reizigers de bewegwijzering als goed tot uitstekend en hebben andere luchthavens het systeem overgenomen.
Arie Slob neemt Lofprijs in ontvangst
28 maart 2007 - Arie Slob (rechts op de foto), fractievoorzitter van de ChristenUnie in de Tweede Kamer, heeft in het gebouw van de Tweede Kamer de Lofprijs der Nederlandse Taal 2006 in ontvangst genomen uit handen van sN-voorzitter Arno Schrauwers. Slob nam de prijs in ontvangst als fractievoorziitter van de ChristenUnie in de Tweede Kamer, die als enige partij in Nederland in haar partijprogramma heeft opgenomen dat de positie van het Nederlands als landstaal in de grondwet dient te worden verankerd. Ook in het regeerakkoord van het nieuwe kabinet Balkenende is dit voornemen vastgelegd, mede door toedoen van de ChristenUnie-onderhandelaar André Rouvoet. Slob herinnerde er bij de uitreiking aan dat de grondwetswijziging een proces van de lange adem is en onderschreef de stelling dat die grondwetswijziging slechts een begin is en geen doel op zich. Hij beloofde er op toe te zien dat het besluit uit het kabinetsakkoord geen dode letter zal blijven. (foto Michel Didier)
Edsilia on top of the world
5 maart 2007 - In tegenstelling tot wat ze eind vorig jaar bij Paul de Leeuw in zijn programma stelde, lijkt het er op dat Edsilia Rombley op het komende Eurozangfestival haar bijdrage in het Engels zal zingen, zo meldt de NOS-nieuwsdienst. Volgens dat bericht vindt Edsilia 'Nooit meer zonder jou' nog steeds prachtig in het Nederlands, maar is ze nu van mening dat de rest van Europa de tekst ook moet kunnen verstaan. Edsilia zal in mei in Helsinki voor de dag komen met 'On top of the world'.
Netherlands innoveren
23 februari 2007 - Het nieuwe kabinet wil investeren in nieuwe kennis. Om Nederland als kennisland in Brussel beter zichtbaar te maken is op 21 februari in Brussel het Netherlands house for Education and Research (Nether) geopend, zo meldt NRC Handelsblad. Nether moet meer invloed voor de Nederlandse onderzoek- en hogeronderwijsinstellingen in Brussel bewerkstelligen. Ook moet Nether een rol spelen bij het opzetten van een European Institute of Technology. Bron: NRC Handelsblad
Octrooi niet meer in het Nederlands
23 februari 2007 - Eén van de laatste daden van Balkenende III kan de doodsteek zijn voor het Nederlands als verplichte octrooitaal. Het demissionaire kabinet heeft een voorstel naar de Kamer gestuurd waarin de verplichting is geschrapt een octrooi dat in Nederland geldt ook in het Nederlands te stellen. Er dient nog wel een Nederlandse samenvatting te zijn. Nederland is daarmee het eerste land in Europa dat die vertaalplicht laat vallen. Al jaren wordt er in de EU gesteggeld over die vertaalplicht die een Gemeenschapsoctrooi erg duur zou maken. De meeste andere EU-landen voelen er niets voor die vertaalplicht te schrappen.
Sofprijs naar EZ
12 februari 2007 - De Sofprijs der Nederlandse taal 2006 gaat naar het ministerie van Economische Zaken. Dit ministerie kreeg de als aanmoediging bedoelde prijs voor de grote indivning die het zich getroost om zo Engels mogelijk over te komen. EZ dirkt zijn persberichten op met veel onnodig Engels, organiseert technologiebijeenkomsten voor Nederlandse ondernemers die, gezien de programma's, geheel in het Engels zijn, bedenkt Engelstalige namen voor campagnes enzovoort. Minister Brinkhorst is er niet meer en inmiddels opgevolgd door Joop Wijn (die ook al weer zijn afscheid heeft aangekondigd). Wijn viel bij de uitverkiezing door de sN-schrijfgroep tot de Sof van Juli nog niet veel te verwijten, maar sedert zijn aantreden is er naar buiten niets te merken geweest van een ander taalbeleid van EZ. Het vorig jaar ging de Sofprijs naar Karla Peijs (die overigens dit keer kandidaat voor de Lofprijs was) . Eerdere winnaars van de Sofprijs waren Philips (2004), Neelie Kroes (2005). Behalve Philips hebben tot nu toe alle Sofprijswinnaars geweigerd de prijs, in de vorm van een oorkonde en een plastiek van de Vlaamse kunstenaar Puk de Hondt, in ontvangst te nemen.
B IV wil Nederlands in grondwet
5 februari 2007 - Het ziet er naar uit dat Balkenende IV de positie van het Nederlands als bestuurstaal en als cultuur- en omgangstaal in de grondwet gaat verankeren. Blijkens het recent overeengekomen nieuwe (concept)regeerakkoord moet de overheid het eenvoudig en zorgvuldig gebruik van de eigen taal gaan bevorderen, zo meldt de Volkskrant. Het CDA en de ChristenUnie hebben al enkele jaren geleden op een congres van het ANV te Dordrecht te kennen gegeven om de positie van het Nederlands in de grondwet te willen verankeren. Later sloot de PvdA zich daar bij aan. Tot nu toe is er van die voornemens nog niets terecht gekomen.
Thank you wel
4 februari 2007 - Kleuters van openbare basisschool De Branding in Brielle krijgen volgens het Algemeen Dagblad sedert kort Engelse les van de Amerikaanse gastdocent Marty Yost. Voortaan komt de sinds vijf jaar in Nederland wonende Amerikaan twee keer per week een half uurtje langs. "We gaan het Engels erin pompen", verduidelijkt directrice Caroline Stenneken. Nee, Engelse les aan kleuters is niet overdreven, stelt zij. "Juist op die leeftijd zijn kinderen ontzettend taalgevoelig. Tot hun zevende, achtste jaar pikken zij een taal zo goed op dat ze die accentloos kunnen leren spreken." , aldus Stenneken in het Algemeen Dagblad. Wanneer een klein mannetje aan het eind van de les een kleurplaat krijgt, laat hij horen dat hij de taal al aardig onder de knie heeft: " Thank you wel." Bron: AD/Taalpost
Ampzing blaast kraaienmars
2 februari 2007 - Op 31 januari heeft Bernt Schneiders, burgemeester van Haarlem en genootschapslid, in de deftige Gravenzaal van het Haarlemmer stadhuis, het eerste exemplaar van de Kind noch Cry-doos van het Ampzing-genootschap overhandigd aan de directeur van de VVV Haarlem, Peer Sips. De doos bevat naast een aantal prenten van bekende en minder bekende tekenaars, waaronder Joost Veerkamp, ook een lijst met nieuwe Engelse tegenhangers voor Nederlandse woorden en een cd met 21 nummers. Het is al weer de vijfde productie in drie jaar van dit vrolijke Haarlemse genootschap, dat de strijd voor het Nederlands voortzet die zijn naamgever in de zeventiende eeuw is begonnen. De doos is te bestellen via de stek van het Ampzing-genootschap.
"Taalkundigen te tolerant"
24 januari 2007 - Scheidend hoogleraar lexicologie ('woordenboekkunde') Piet van Sterkenburg is zich steeds meer gaan ergeren aan de gedoogcultuur ten aanzien van het Nederlands. In een vraaggesprek met de Nieuwsbrief van de Universiteit Leiden zegt de Leidse hoogleraar: "Wij taalkundigen beschrijven de taalverandering zoals we die horen, maar wat we vergeten is dat we de nieuwkomers in een taal ook moeten corrigeren. De neerlandicus gebruikt zijn rode potlood te weinig. En de lexicograaf, de woordenboekenmaker, is veel te tolerant. In plaats van dat hij bij bepaalde nieuwe woorden zegt: 'dat is nonsica, dat komt niet in mijn woordenboek', neemt hij het keurig op."
Van Sterkenburg vindt het flauwekul dat allerlei nieuwe Engelstalige leenwoorden zoals saven, updaten en downloaden zo'n prominente krijgen in het Groene Boekje en dat er zelfs een aparte paragraaf is om uit te leggen hoe die geschreven moeten worden. "Wat is er mis met bewaren, actualiseren en binnenhalen?"
Het Groene Boekje wordt gemaakt door het Instituut voor Nederlandse Lexicologie, waar Van Sterkenburg de afgelopen dertig jaar directeur van was. Hij heeft de stortvloed aan nieuwe Engelse woorden niet uit de woordenboeken kunnen houden en dat wijt Van Sterkenburg mede aan de slappe houding van de taalkundigen. Die houden zich vooral bezig met beschrijven en zijn wars van normering, stelt Van Sterkenburg. Volgens hem een overblijfsel uit de jaren '60 en '70, toen voorschrijven als uiterst betuttelend werd ervaren. Overigens is de scheidende hoogleraar niet bang dat het Nederlands met zijn ruim 22 miljoen moedertaalsprekers zal verdwijnen. "Het Nederlands is dus helemaal zo klein niet. Daar komt bij dat de wetgeving, het onderwijs en het parlementaire debat allemaal plaatsvinden in het Nederlands. Ik ben niet bang dat het Nederlands zal uitsterven. Een veel groter gevaar vormt de bedreiging van binnenuit, dat het Nederlands verloedert doordat we te veel béschrijven en te weinig voorschrijven.", aldus Van Sterkenburg. Bron: KennisLink (0vergenomen uit Nieuwsbrief Universiteit Leiden)
Edsilia zingt Nederlands
4 januari 2007 - Zangeres Edsilia Rombley vertegenwoordigt Nederland in mei op het Eurovisie Songfestival in de Finse hoofdstad Helsinki. Rombley (28) vertelde in het tv-programma Mooi! Weer de Leeuw in het Nederlands te gaan zingen omdat ze vindt dat alle deelnemers in hun eigen taal zouden moeten meedoen.
Balkenende wil Sofprijs niet
15 april 2008 - Minister-president Jan-Peter Balkenende is niet blij met de hem toebedeelde Sofprijs der Nederlandse Taal 2007. Balkenende kreeg die prijs van de stichting Nederlands naar aanleiding van zijn in het Engels gehouden toespraak bij de opening van het academisch jaar aan de Wageningse universiteit. Een woordvoerster van de premier stelde dat er vanwege het grote aantal buitenlandse gasten en buitenlandse studenten was afgesproken de toespraak in het Engels te houden, volgens haar een kwestie van 'courtesy'. De premier zal de prijs, die later dit jaar tijdens het sN-congres in Brussel zou worden uitgereikt, dan ook niet in ontvangst nemen.
De stichting Nederlands onderstreept dat het gebruik van het Engels in Nederland door een Nederlandse minister-president afbreuk doet aan de status van het Nederlands in Nederland. Zij vindt dat temeer kwalijk daar Balkenende aanvoerder is van een kabinet dat voornemens is de positie van het Nederlands in de grondwet te verankeren.
SN organiseert taalcongres in Vlaams parlement
30 maart 2008 - Op 10 oktober organiseert de stichting Nederlands in samenwerking met NL-Term in Brussel een congres over de taal van het tertiaire onderwijs in Nederland en Vlaanderen. Meer over dat congres en de achtergronden zijn te lezen in de jongste nieuwsbrief (pdf-bestand, 1,2 MB). Daarin o.m. ook de brief van premier Balkenende, waarin hij uitlegt waarom hij vorig jaar in Wageningen het academische jaar opende met een rede in het Engels.
Sofprijs 2007 voor Balkenende,
Von der Dunk krijgt de Lofprijs
11 februari 2008 -De bezoekers van de webstek van de stichting Nederlands hebben minister-president Jan-Peter Balkenende gekozen tot winnaar van de Sofprijs der Nederlandse Taal 2007. Thomas von der Dunk krijgt de Lofprijs der Nederlandse Taal 2007.
Balkenende, die zowel kandidaat was voor de Lofprijs (in zijn functie als regeringsleider) als voor de Sofprijs, krijgt de prijs voor het feit dat hij het vorig jaar bij de opening van het academisch jaar bij de Universiteit Wageningen een toespraak in het Engels hield. Thomas von der Dunk was kandidaat voor de Lofprijs, omdat hij het vorig jaar (23 november) in de Volkskrant een artikel schreef over de vlucht van de Nederlandse 'elite' naar het Engels. Engels op de universiteit zet de Nederlandse studenten op afstand en sluit de elite af van de rest van Nederlands, aldus Von der Dunk in dat artikel. Naast Von der Dunk waren, onder meer ook, Jozef Deleu, oprichter van Ons Erfdeel, en het Meertens-instituut, voor de inrichting van een databank voor het Nederlandser lied, kandidaten voor de Lofprijs.
Premier Balkenende moest, onder meer, concurreren met het Dutch Teachers College, een naam die enkele hogeschoolbestuurders hadden bedacht voor een nieuwe Nederlandse leraaropleiding. Ook minister Plasterk was kandidaat vanwege zijn uitspraken de EU om te vormen tot eentalig (= Engels) bastion.
Naakt modellen tekenen
11 februari 2008 Wie gaat er uit de kleren bij een cursus naakt model tekenen: het model of de cursisten? Bezoekers van de SOS-webstek kozen dit voorbeeld tot winnaar in de verkiezing van de onjuiste spatie van 2007. Het winnende voorbeeld werd gesignaleerd op de webstek van een Amsterdams evenementenbureau dat een cursus met de gewraakte titel aanbiedt. De twee spaties in de naam van de cursus geven verschillende interpretatiemogelijkheden. Het idee dat je wellicht niet in je schilderskloffie naaktmodellen mag tekenen maar als tekenaar zelf uit de kleren moet, sprak duidelijk tot de verbeelding en leidde tot veel hilariteit. Een derde van de deelnemers koos voor dit voorbeeld. Op de tweede plaats eindigde de onjuiste spatie in de kop Rijbewijs voor zeventien jarigen in de Krant van Gouda. De derde plaats is voor de onjuiste spatie in software matig op de verpakking van een webcam van Logitech.
Het platform Signalering Onjuist Spatiegebruik (SOS) strijdt al sinds 2004 tegen het onjuiste gebruik van spaties in Nederlandstalige teksten. Dagelijks worden er nieuwe voorbeelden van onjuist spatiegebruik gepubliceerd op de SOS-website.
Engels wordt de lestaal
8 november 2007 -Driekwart van de door het onderzoekbureau Qrius ondervraagde basisschoolleerlingen verwacht dat in de toekomst op de basisschool in het Engels wordt gesproken en lesgegeven. Een kwart denkt zelfs dat er in de klas een mengeling van verschillende talen wordt gesproken, zo blijkt uit het onderzoek dat gedaan is in opdracht van de KPN. Daarnaast denkt 26% van de kinderen dat er in de toekomst ook lessen zijn in msn�en en sms'en. Een derde van de meisjes zou in de toekomst graag koken op het lesprogramma zien, terwijl 30% van de jongens het liefst lessen in gamen krijgt. Onderwijzers hoeven wat de kinderen betreft trouwens niet voor hun baan te vrezen: 99% van de kinderen vindt het contact met hun meester of juf en hun klasgenoten het allerbelangrijkst op school.
Nieuwsbrief 19 is uit
8 oktober 2007 - De nieuwe nieuwsbrief van sN is uit. Daarin staat onder meer een artikel van prof.Wim Couwenberg, oud-hoogleraar staats- en bestuursrecht en directeur/hoofdredacteur van Civis Mundi over de achteloze houding van de Nederlanders tegenover hun taal. De nieuwsbrief is binnen te halen als pdf-bestand (ongeveer 340 kB).
Universiteiten sterk verengelst
23 september 2007 -De Nederlandse universiteiten zijn de laatste jaren sterk 'verengelst', zo meldt De Standaard . Terwijl het Engels in 2000 als onderwijstaal maar beperkt aanwezig was, is de taal in de meeste Nederlandse universiteiten nu dominant. Meer dan de helft van de mastersopleidingen (vroegere doctoraalopleidingen) wordt er in het Engels gegeven. Het Vlaamse dagblad verwijst in het artikel naar een rapport van het Cultureel Verdrag Vlaanderen-Nederland (CVN).
Het rapport vergelijkt de situatie van dit jaar met de toestand in 2000, zo stelt het dagblad. Aan de Technische Universiteit Delft, bijvoorbeeld, wordt, net als in Wageningen, geen enkele tweedefase-opleiding nog in het Nederlands gegeven. De universiteit schrijft in haar gedragscode dat het Engels de instructietaal voor de mastersopleidingen is. In de eerste fase is het Nederlands wel nog dominant. De Delftse universiteit staat niet alleen. Zowel de Universiteit van Amsterdam als de Vrije Universiteit Amsterdam is de voorbije zeven jaar ge�volueerd van minder dan tien procent Engels naar zo'n zeventig procent van de mastersopleidingen. Ook aan de Rijksuniversiteit Groningen, Universiteit Maastricht, Universiteit Tilburg, Universiteit Utrecht en de Technische Universiteit Eindhoven is de helft of meer van de masters Engelstalig. Zeven jaar geleden was dat lang nog niet het geval, zo meldt De Standaard. De verengelsing woekert voort ondanks de taalclausule in de Nederlandse wet op het hoger en wetenschappelijk onderwijs die stelt dat het Nederlands de voertaal is in het tertiair onderwijs. De onderwijscommissie van de Tweede Kamer, daarop attent gemaakt, doet of haar neus bloedt.
Aan de Vlaamse universiteiten is de positie van het Engels de voorbije zeven jaar min of meer ongewijzigd gebleven, maar ook hier bestaat de neiging om meer Engels te gebruiken, aldus de Standaard. Reageer via Standaard-forum
Balkenende opent academisch jaar Wageningen in het Engels
5 september 2007 - Minister-president Balkenende hekelde gister bij de opening van het academisch jaar aan de Wageningen Universiteit de 'zesjescultuur' bij studenten. De premier hield zijn rede, die (vertaald) 'Bouwen aan de toekomst met kennis, innovatie en ondernemerschap' was getiteld, in het Engels, aldus de webversie van NRC Handelsblad. In het regeerprogramma van het vierde kabinet Balkenende is, op voorspraak van de ChristenUnie, het voornemen opgenomen de positie van het Nederlands in Nederland te verankeren in de grondwet. Het is onbekend waarom Neerlands eerste minister het nodig vond zijn toespraak in het Engels te houden. Bron: NRC Handelsblad Reageer in Reactor
Van der Hoeven pakt Sofprijs goed op
14 juni 2007 - De minister van economische zaken, Maria van der Hoeven, heeft op donderdag 14 juni in haar eigen ministerie aan de Bezuidenhoutseweg in Den Haag de Sofprijs der Nederlandse Taal 2006 in ontvangst genomen. De bewindsvrouw stemde van harte in met de opmerking van sN-voorzitter Arno Schrauwers dat het Nederlands het waard is gekoesterd te worden. De sN-voorzitter benadrukte in zijn toespraakje dat de prijs als aanmoediging is bedoeld en sprak de verwachting uit dat het signaal door Ez wordt opgepakt. Hij prees Van der Hoeven dat ze zo sportief was de prijs in ontvangst te nemen, met de kanttekening dat ze zelf part noch deel heeft gehad aan het winnen van de prijs. Eerdere Sofprijswinnaars als Neelie Kroes (2005) en Karla Peijs (2006) weigerden de prijs in ontvangst te nemen.
De Sofprijs 2006 is toegevallen aan Ez vanwege het overmatige en onnodige gebruik van het Engels in zijn persberichten, manifestaties en naamgevingen. De stichting Nederlands reikte de Sofprijs in 2004 voor het eerst uit aan Philips voor de aankondiging van het bedrijf in 2003 zijn jaarverslag niet langer in het Nederlands uit te geven. (fotoverslag Michel Didier)
TV voert actie in Tilburg
25 mei 2007 - Vrijdag 25 mei 2007 - De stichting Taalverdediging heeft op 24 mei actie gevoerd tegen de verengelsing van de universiteit van Tilburg, zo meldt het Brabants Dagblad. De betogers vonden weinig steun voor hun opvatting dat als buitenlanders in Nederland komen studeren, ze maar Nederlands moeten leren. Koos van de Linde, voorzitter van de studentenorganisatie Vite International, denkt dat Nederland internationaal de boot mist als het in het tertiair onderwijs niet overschakelt op het Engels. Hij heeft er geen moeite mee dat dat de ondergang van het Nederlands als volwassen cultuurtaal zou betekenen, aldus het Brabants Dagblad.
Kabinet laat borden Schiphol onberoerd
5 mei 2007 - De regering is niet van plan de luchthaven Schiphol te dwingen informatieborden in het Engels te vervangen door borden in het Nederlands. Dat laten de ministers van Financi�n Wouter Bos (PvdA) en van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Ronald Plasterk (PvdA) vrijdag 4 mei weten in een brief aan de Tweede Kamer, zo meldt Trouw. De ministers schrijven dat functionaliteit van de aanduidingen het belangrijkst is. Gezien het internationale karakter van Schiphol zien zij daarom geen reden om in te grijpen. Ze stellen dat het niet de taak is van aandeelhouders om een discussie te voeren over 'de operationele uitvoering van de bewegwijzering' op de luchthaven. De Nederlandse Staat heeft een meerderheidsbelang in Schiphol.
6 april 2007 - Informatieborden op Schiphol moeten altijd aanwijzingen in het Nederlands bevatten. Dat vindt een Kamermeerderheid, zo meldt De Telegraaf. Op de luchthaven verschijnen steeds meer borden met alleen Engelse teksten. Het CDA maakt zich zorgen over het groeiend aantal Engelstalige informatieborden op de luchthaven. "Het is verwarrend voor Nederlanders die de Engelse taal niet goed beheersen", aldus CDA-Kamerlid Maarten Haverkamp in De Telegraaf." Nederlanders mogen bovendien best trots zijn op hun eigen taal." Een Kamermeerderheid wil dat de regering er bij de directie van Schiphol op aandringt de borden tweetalig te maken. De overheid is de grootste aandeelhouder van Schiphol. Schiphol heeft laten weten geen aanleiding te zien de informatieborden te wijzigen. Volgens een woordvoerster van Schiphol beoordelen reizigers de bewegwijzering als goed tot uitstekend en hebben andere luchthavens het systeem overgenomen.
Arie Slob neemt Lofprijs in ontvangst
28 maart 2007 - Arie Slob (rechts op de foto), fractievoorzitter van de ChristenUnie in de Tweede Kamer, heeft in het gebouw van de Tweede Kamer de Lofprijs der Nederlandse Taal 2006 in ontvangst genomen uit handen van sN-voorzitter Arno Schrauwers. Slob nam de prijs in ontvangst als fractievoorziitter van de ChristenUnie in de Tweede Kamer, die als enige partij in Nederland in haar partijprogramma heeft opgenomen dat de positie van het Nederlands als landstaal in de grondwet dient te worden verankerd. Ook in het regeerakkoord van het nieuwe kabinet Balkenende is dit voornemen vastgelegd, mede door toedoen van de ChristenUnie-onderhandelaar André Rouvoet. Slob herinnerde er bij de uitreiking aan dat de grondwetswijziging een proces van de lange adem is en onderschreef de stelling dat die grondwetswijziging slechts een begin is en geen doel op zich. Hij beloofde er op toe te zien dat het besluit uit het kabinetsakkoord geen dode letter zal blijven. (foto Michel Didier)
Edsilia on top of the world
5 maart 2007 - In tegenstelling tot wat ze eind vorig jaar bij Paul de Leeuw in zijn programma stelde, lijkt het er op dat Edsilia Rombley op het komende Eurozangfestival haar bijdrage in het Engels zal zingen, zo meldt de NOS-nieuwsdienst. Volgens dat bericht vindt Edsilia 'Nooit meer zonder jou' nog steeds prachtig in het Nederlands, maar is ze nu van mening dat de rest van Europa de tekst ook moet kunnen verstaan. Edsilia zal in mei in Helsinki voor de dag komen met 'On top of the world'.
Netherlands innoveren
23 februari 2007 - Het nieuwe kabinet wil investeren in nieuwe kennis. Om Nederland als kennisland in Brussel beter zichtbaar te maken is op 21 februari in Brussel het Netherlands house for Education and Research (Nether) geopend, zo meldt NRC Handelsblad. Nether moet meer invloed voor de Nederlandse onderzoek- en hogeronderwijsinstellingen in Brussel bewerkstelligen. Ook moet Nether een rol spelen bij het opzetten van een European Institute of Technology. Bron: NRC Handelsblad
Octrooi niet meer in het Nederlands
23 februari 2007 - Eén van de laatste daden van Balkenende III kan de doodsteek zijn voor het Nederlands als verplichte octrooitaal. Het demissionaire kabinet heeft een voorstel naar de Kamer gestuurd waarin de verplichting is geschrapt een octrooi dat in Nederland geldt ook in het Nederlands te stellen. Er dient nog wel een Nederlandse samenvatting te zijn. Nederland is daarmee het eerste land in Europa dat die vertaalplicht laat vallen. Al jaren wordt er in de EU gesteggeld over die vertaalplicht die een Gemeenschapsoctrooi erg duur zou maken. De meeste andere EU-landen voelen er niets voor die vertaalplicht te schrappen.
Sofprijs naar EZ
12 februari 2007 - De Sofprijs der Nederlandse taal 2006 gaat naar het ministerie van Economische Zaken. Dit ministerie kreeg de als aanmoediging bedoelde prijs voor de grote indivning die het zich getroost om zo Engels mogelijk over te komen. EZ dirkt zijn persberichten op met veel onnodig Engels, organiseert technologiebijeenkomsten voor Nederlandse ondernemers die, gezien de programma's, geheel in het Engels zijn, bedenkt Engelstalige namen voor campagnes enzovoort. Minister Brinkhorst is er niet meer en inmiddels opgevolgd door Joop Wijn (die ook al weer zijn afscheid heeft aangekondigd). Wijn viel bij de uitverkiezing door de sN-schrijfgroep tot de Sof van Juli nog niet veel te verwijten, maar sedert zijn aantreden is er naar buiten niets te merken geweest van een ander taalbeleid van EZ. Het vorig jaar ging de Sofprijs naar Karla Peijs (die overigens dit keer kandidaat voor de Lofprijs was) . Eerdere winnaars van de Sofprijs waren Philips (2004), Neelie Kroes (2005). Behalve Philips hebben tot nu toe alle Sofprijswinnaars geweigerd de prijs, in de vorm van een oorkonde en een plastiek van de Vlaamse kunstenaar Puk de Hondt, in ontvangst te nemen.
B IV wil Nederlands in grondwet
5 februari 2007 - Het ziet er naar uit dat Balkenende IV de positie van het Nederlands als bestuurstaal en als cultuur- en omgangstaal in de grondwet gaat verankeren. Blijkens het recent overeengekomen nieuwe (concept)regeerakkoord moet de overheid het eenvoudig en zorgvuldig gebruik van de eigen taal gaan bevorderen, zo meldt de Volkskrant. Het CDA en de ChristenUnie hebben al enkele jaren geleden op een congres van het ANV te Dordrecht te kennen gegeven om de positie van het Nederlands in de grondwet te willen verankeren. Later sloot de PvdA zich daar bij aan. Tot nu toe is er van die voornemens nog niets terecht gekomen.
Thank you wel
4 februari 2007 - Kleuters van openbare basisschool De Branding in Brielle krijgen volgens het Algemeen Dagblad sedert kort Engelse les van de Amerikaanse gastdocent Marty Yost. Voortaan komt de sinds vijf jaar in Nederland wonende Amerikaan twee keer per week een half uurtje langs. "We gaan het Engels erin pompen", verduidelijkt directrice Caroline Stenneken. Nee, Engelse les aan kleuters is niet overdreven, stelt zij. "Juist op die leeftijd zijn kinderen ontzettend taalgevoelig. Tot hun zevende, achtste jaar pikken zij een taal zo goed op dat ze die accentloos kunnen leren spreken" , aldus Stenneken in het Algemeen Dagblad. Wanneer een klein mannetje aan het eind van de les een kleurplaat krijgt, laat hij horen dat hij de taal al aardig onder de knie heeft: " Thank you wel." Bron: AD/Taalpost
Ampzing blaast kraaienmars
2 februari 2007 - Op 31 januari heeft Bernt Schneiders, burgemeester van Haarlem en genootschapslid, in de deftige Gravenzaal van het Haarlemmer stadhuis, het eerste exemplaar van de Kind noch Cry-doos van het Ampzing-genootschap overhandigd aan de directeur van de VVV Haarlem, Peer Sips. De doos bevat naast een aantal prenten van bekende en minder bekende tekenaars, waaronder Joost Veerkamp, ook een lijst met nieuwe Engelse tegenhangers voor Nederlandse woorden en een cd met 21 nummers. Het is al weer de vijfde productie in drie jaar van dit vrolijke Haarlemse genootschap, dat de strijd voor het Nederlands voortzet die zijn naamgever in de zeventiende eeuw is begonnen. De doos is te bestellen via de stek van het Ampzing-genootschap.
"Taalkundigen te tolerant"
24 januari 2007 - Scheidend hoogleraar lexicologie ('woordenboekkunde') Piet van Sterkenburg is zich steeds meer gaan ergeren aan de gedoogcultuur ten aanzien van het Nederlands. In een vraaggesprek met de Nieuwsbrief van de Universiteit Leiden zegt de Leidse hoogleraar: "Wij taalkundigen beschrijven de taalverandering zoals we die horen, maar wat we vergeten is dat we de nieuwkomers in een taal ook moeten corrigeren. De neerlandicus gebruikt zijn rode potlood te weinig. En de lexicograaf, de woordenboekenmaker, is veel te tolerant. In plaats van dat hij bij bepaalde nieuwe woorden zegt: 'dat is nonsica, dat komt niet in mijn woordenboek', neemt hij het keurig op."
Van Sterkenburg vindt het flauwekul dat allerlei nieuwe Engelstalige leenwoorden zoals saven, updaten en downloaden zo'n prominente krijgen in het Groene Boekje en dat er zelfs een aparte paragraaf is om uit te leggen hoe die geschreven moeten worden. "Wat is er mis met bewaren, actualiseren en binnenhalen?"
Het Groene Boekje wordt gemaakt door het Instituut voor Nederlandse Lexicologie, waar Van Sterkenburg de afgelopen dertig jaar directeur van was. Hij heeft de stortvloed aan nieuwe Engelse woorden niet uit de woordenboeken kunnen houden en dat wijt Van Sterkenburg mede aan de slappe houding van de taalkundigen. Die houden zich vooral bezig met beschrijven en zijn wars van normering, stelt Van Sterkenburg. Volgens hem een overblijfsel uit de jaren '60 en '70, toen voorschrijven als uiterst betuttelend werd ervaren. Overigens is de scheidende hoogleraar niet bang dat het Nederlands met zijn ruim 22 miljoen moedertaalsprekers zal verdwijnen. "Het Nederlands is dus helemaal zo klein niet. Daar komt bij dat de wetgeving, het onderwijs en het parlementaire debat allemaal plaatsvinden in het Nederlands. Ik ben niet bang dat het Nederlands zal uitsterven. Een veel groter gevaar vormt de bedreiging van binnenuit, dat het Nederlands verloedert doordat we te veel béschrijven en te weinig voorschrijven", aldus Van Sterkenburg. Bron: KennisLink (0vergenomen uit Nieuwsbrief Universiteit Leiden)
Edsilia zingt Nederlands
4 januari 2007 - Zangeres Edsilia Rombley vertegenwoordigt Nederland in mei op het Eurovisie Songfestival in de Finse hoofdstad Helsinki. Rombley (28) vertelde in het tv-programma Mooi! Weer de Leeuw in het Nederlands te gaan zingen omdat ze vindt dat alle deelnemers in hun eigen taal zouden moeten meedoen. Bron: AD
Ampzingbeeld onthuld
12
december 2006 -Eind vorige maand is de Haarlemse dominee
Samuel Ampzing (1590 - 1632) in Haarlem teruggekeerd. Deze fervente
voorvechter was tot aan zijn dood predikant in de Grote of
Sint Bavo-kerk aan de Grote Markt in de Noord-Hollandse hoofdstad. Zijn
beeltenis
staat dan ook aan de boorden van deze kerk. Dat de Haarlemse dominee,
geschiedschrijver en
taalvoorvechter weer in Haarlem mocht plaatsnemen is vooral te danken
aan de creativiteit en het doorzettingsvermogen van het Ampzing-genootschap,
een Haarlemse actiegroep, muziekbent en cultureel genootschap dat zich
sterk maakt
voor het Nederlands.
Een
beeldverslag
van de onthulling door Henk Soetens, koster van de
Grote Kerk, is nog tot eind
december te bekijken in de Grote Kerk aan de Grote Markt te Haarlem
(ingang Oude Groenmarkt).
SP en CU
'taligste' partijen
18
november 2006
- Van de partijen die nu in de Tweede Kamer vertegenwoordigd (afgezien
van de afsplitsingen) zijn, blijken alleen de SP en de VVD geen
voorstander van de verankering van het Nederlands in de Grondwet. Dat
blijkt uit een enquête die gehouden is door de stichting
Taalverdediging onder 24 partijen die deelnemen aan de verkiezingen op
22 november. De SP is overigens met een score van 15 wél de
partij die, op de ChristenUnie (16) na, de meeste van de 20 vragen met ja
heeft beantwoord. De stichting heeft de vragen zó gesteld
dat, grofweg, hoe meer vragen met ja
beantwoord zijn, des te warmer hart draagt de betreffende partij het
Nederlands toe. D66 heeft de vragen niet beantwoord en heeft slechts in
algemene zin gereageerd.
Opmerkelijk is dat een grote meerderheid van de nu nog zittende Kamer
er geen voorstander van is dat Nederlandse studenten het recht hebben
elke universitaire opleiding in het Nederlands te kunnen volgen.
Slechts SP en de ChristenUnie stemmen daarmee in. Het CDA tekent
hierbij aan dat de ja/nee/gm-enquête geen ruimte laat voor
nuance en stelt dat je niet kunt eisen dat alle
studierichtingen in het Nederlands gevolgd moeten kunnen worden, maar
dat het wel van belang is dat er nog voldoende keuzemogelijkheden zijn
om te kiezen voor een Nederlandstalige opleiding. Ook stelt het CDA,
dat slechts met een magere score van 9 uit de bus komt, dat tweetalig
onderwijs op de basisschool vooral voor kinderen met een achterstand in
het Nederlands contraproductief werkt. De PvdA (12x nee), LPF (9x nee)
en GroenLinks (15x nee) vinden, in tegenstelling tot de rest van de
Kamer, dat Engels niet als lestaal op de basisschool moet worden
verboden. Op het CDA en GroenLinks na vinden alle nu in de Kamer
vertegenwoordigde partijen dat de Nederlandse overheid zich meer moet
indivnen voor de positie van het Nederlands in de EU, maar vreemd
genoeg vinden alleen de SP en de ChristenUnie dat Nederland er naar
moet streven dat het Nederlands ook daadwerkelijk werktaal is bij alle
EU-instellingen en diensten. Tenslotte vinden, op de SGP na, alle nu in
de Kamer vertegenwoordigde fracties dat ook Engelstalige nieuwkomers
moeten inburgeren.
(bron: TV)
Vraag een Kamerlid
5 november 2006
- Als vervolg op de brief aan de fractievoorzitters in de Tweede Kamer
nodigt de stichting Nederlands kiezers
uit hun favoriete Kamerlid te vragen hoe het zit met de aandacht voor
het Nederlands in het verkiezingsprogramma van zijn/haar partij.
Op de brief van 4 oktober heeft alleen het CDA gereageerd met het
verzoek door te gaan met ons lobbywerk. Vorige week is er een
elektronische 'aanmaning' overheen gegaan en daarvan was de respons wat
groter. De VVD en D66
lieten weten dat het bericht was doorgestuurd naar het terzake bevoegde
Kamerlid. GroenLinks meldde dat zij/hij
niks ziet in de verankering van het Nederlands in de grondwet. Dat zou
niks voorstellen. Dat klopt natuurlijk ook als je niet ook mikt op een
stevig taalbeleid, maar daar is bij GroenLinks in geen velden of wegen
iets te bekennen in het partijprogramma.
De ChristenUnie wil graag een nieuwe
poging doen, zo meldt Swannet Westland van de ChristenUnie. "Er ligt
inmiddels al heel wat bruikbaar materiaal, maar het is tot op heden nog
niet gelukt om het voorstel daadwerkelijk in te dienen."
Ook nu nog zwijgen de socialistische partijen SP
en de PvdA in alle talen (inclusief het
Nederlands).
De Kamerleden
zijn hier te vinden.
Taalbeleid in partijprogramma's
onvindbaar
7 oktober 2006
-
In de (concept)partijprogramma's van de verschillende partijen wordt
nauwelijks aandacht besteed aan de
Nederlandse taal, laat staan aan taalbeleid. Alleen de ChristenUnie
wijdt warme woorden aan de Nederlandse taal en spreekt over de
verankering in de Grondwet. Het CDA heeft het daar niet over, maar
spreekt wel in zijn partijprogramma over "..,het bewaken en versterken
van het culturele erfgoed. waaronder de Nederlandse taal". Bij de VVD
en D66 is helemaal niets te vinden over de Nederlandse taal en/of
taalbeleid. De andere partijen (SP, GroenLinks en LPF (het oude
verkiezingsprogramma van 2003; het nieuwe was op het web onvindbaar))
hebben het alleen over het al of niet verplicht leren van het
Nederlands door oud- en nieuwkomers. Geen van de partijen bezigt het
woord 'taalbeleid' in het verkiezingsprogramma zoals dat op internet is
te vinden.
Al weer bijna twee jaar geleden hebben drie Kamerleden (Slob van de
ChristenUnie, De Vries van het CDA en Hamer van de PvdA) aangekondigd
de positie van het Nederlands in de Nederlandse Grondwet
te verankeren.
Dat blijkt niet zo eenvoudig want nog steeds wacht het Nederlands op
grondwettelijke 'erkenning'. De stichting Nederlands en de werkgroep
Taal en Taalbeleid van het Algemeen-Nederlands Verbond menen dat er wel
wat meer vaart gezet mag worden achter de 'erkenning' van het
Nederlands als landstaal. Ook vinden
beide organisaties dat de Nederlandse overheid zich in woord en daad
meer aan de positie van het Nederlands gelegen zou moeten laten liggen.
De ANV-werkgroep en de stichting Nederlands hebben daarover een brief
geschreven aan de voorzitters van de Tweede-Kamerfracties. Ze wijzen er
op dat Kamer en regering lijdzaam toezien hoe het hoger en
wetenschappelijk onderwijs in hoog tempo verengelst en dat ook in
lagere schooltypes het Engels steeds vaker als lestaal wordt
gehanteerd. De ondertekenaars van de brief vinden dat in diverse
opzichten de Nederlandse taal een rijk bezit is dat het meer dan waard
is gekoesterd te worden. Ze hopen dat politiek Den Haag zich nu
eindelijk eens gaat bezinnen op een actief en deugdelijk taalbeleid dat
niet ophoudt bij de subsidiëring van de Taalunie en het
organiseren van inburgeringscursussen.
Steeds meer Engels in Nederland
25 september 2006
- Jonge kinderen, middelbare scholieren en studenten krijgen steeds
vaker les in het Engels in plaats van in het Nederlands.
Zo zijn er inmiddels 1150 Engelstalige hbo- en universitaire
opleidingen. Dat waren er eind jaren negentig nog maar 500. Ook het
aantal Engelse mbo-opleidingen rukt op. Begin jaren negentig was er nog
maar een enkele handelsopleiding, nu zijn er Engelse studies voor
bijvoorbeeld horeca, administratie, zee- en luchtvaart.
De tweetalige middelbare scholen, waar leerlingen een deel van de
lessen in het Engels krijgen, schieten ook uit de grond. Eind jaren
tachtig was er 1, nu zijn er 90. Veel kinderen op de basisschool
krijgen bovendien eerder Engels dan in de verplichte groep 7 en 8. Zo'n
89 scholen bieden het zogenaamde 'vroeg vreemdetalenonderwijs' aan,
waar kleuters al Engelse woordjes krijgen. In 1999 waren dat er nog
maar 20.
31 augustus 2006
-De rond 27 000 leden van de Duitse taalvereniging VDS hebben
Günther Oettinger, de ministerpresident van de Duitse
deelstaat Baden-Württemberg, tot taalknoeier van 2006 gekozen.
Oettinger zei in de tv-reportage 'Wer rettet die deutsche Sprache' :
"Engels wordt de werktaal, Duits blijft de taal voor thuis, de taal
waarin men leest." Volgens VDS-voorzitter Krämer bestempelt
hij daarmee het Duits tot 'vrijtijdstaal'.
Met de jaarlijkse uitverkiezing tot Sprachpanscher
wil de Duitse zusterorganisatie van de stichting Nederlands ernstige
wandaden tegenover de Duitse taal aan de kaak stellen. Vorig jaar was
de directeur van het Städel-Museum in Frankfurt de grootste
taalknoeier, vanwege zijn Goethe-Jump op
de Family Day om tot een Art
Talk for Families te komen. Bron: Taalpost
Komrij krijgt Loftrofee op
Boekenmarkt
4 augustus 2006
- Gerrit Komrij, de winnaar van de Lofprijs der
Nederlandse taal 2005 , zal de stoffelijke blijk van dat eerbetoon in
ontvangst nemen tijdens de Deventer Boekenmarkt op zondag 6
augustus. De summiere plechtigheid van de overdracht zal plaatsvinden
in de hal van het stadhuis van Deventer (Oude Kerkhof) rond 13.00 u
tijdens een presentatie van jonge Deventer schrijftalenten, die wordt
georganiseerd door Stentor/Deventer Dagblad. De Deventer Boekenmarkt
wordt dit jaar voor de achttiende maal gehouden en trok vorig jaar 125
000 bezoekers. (Zie verslag op S/Lofpagina 2005)
Peijs weigert Sofprijs
3 juli 2006-
Via haar hoofd protocol laat minister Karla Peijs weten geen prijs te
stellen op de Sofprijs der Nederlandse taal 2005. De minister is van
mening dat de I-love-campagne deze prijs
niet heeft verdiend als "...men kijkt naar het bereik van de doelgroep
en de bekendheid van de campagne." De bewindsvrouw houdt er kennelijk
geen rekening mee dat de campagne vooral bekendheid heeft gekregen door
de naam en de heisa die daarover ontstond en minder door het thema van
die campagne. Overigens zal Peijs de haar toekomende aanmoedigingsprijs
niet kunnen ontlopen.
"Nederlands, let op uw zaak!"
6 juli 2006
-"De EU omarmt tegenwoordig opnieuw haar veeltaligheid. Dit
veeltalenbeleid bevestigt voor de Nederlandse en andere
taalgemeenschappen de gelijkwaardigheid van hun talen in de EU. Het
streven naar de culturele eenheidsworst in Europa is niet meer. De
Europese Unie is geen natiestaat. Wij spreken Nederlands en met anderen
spreken wij een taal naar keuze." Dit stel Jan Roukens, oud-medewerker
van de Europese commissie en tot dit jaar voorzitter van de Vereniging
van Nederlandstaligeterminologie in een bijdrage aan de discussiepagina
van Taalschrift. Volgens Roukens is
die conclusie gerechtvaardigd na een decennium van angst dat het
Nederlands onder het Europese gewicht zou verdwijnen. Daarmee is de
strijd niet gestreden. "Het is belangrijk dat we de Europese Unie er
aan blijven herinneren dat ze zèlf met de burgers in hun
eigen talen moet communiceren! Ook en vooral via het web."
Bron: Taalschtrift
Politie werft in het Engels
25 juni 2006 -
Op de Roze Zaterdag in Zwolle liet de
politie weten niks tegen potten en flikkers in het corps te hebben.
Integendeel. Hermandad vond het nodig deze doelgroep in het Engels aan
te spreken.
Steeds meer kleuters krijgen Engels
21 juni 2006-
Basisschool Prins Bernhard begint na de zomervakantie met lessen Engels
voor alle leerlingen, inclusief de kleuters. Het is, na basisschool
Prins Floris, de tweede Zoetermeerse basisschool die in korte tijd
hiermee van start gaat. Directeur Willy van Riet-Roel van de Prins
Bernhardschool verwacht dat het hier niet bij blijft."De Engelse taal
speelt een steeds grotere rol in de wereld. Ik denk dat het Engels op
de basisschool een grote vlucht gaat nemen"
Engels wordt op de meeste basisscholen alleen in de groepen zeven en
acht gegeven. Prins Floris en Prins Bernhard vinden echter dat de taal
veel te belangrijk is om er dan pas mee te beginnen. Prins Floris is in
april gestart met een uur Engels voor onder meer de kleuters, Prins
Bernhard volgt dus binnenkort. Volgens Van Riet van deze school krijgen
kinderen op jonge leeftijd een taal sneller onder de knie dan wanneer
ze ouder zijn. De lessen worden gegeven door een moedertaalspreker. Ook
de eigen leerkrachten besteden in de groepen aandacht aan de taal. De
eerste ervaringen op basisschool Prins Floris zijn positief. Al eerder
besloot, onder meer, een Rotterdamse schoolstichting al aan kleuters
Engelse les te gaan geven. Bron: Taalunieversum/Algemeen Dagblad
Minister Peijs krijgt Sofprijs
voor
I-love-campagne
22 mei 2006 -
Niet de gemeente Noordwijk maar minister Karla Peijs
van Verkeer & Waterstaat heeft de
Sofprijs der Nederlandse taal 2005
gekregen. Peijs kreeg de als aanmoediging bedoelde Sofprijs voor de
onder haar verantwoordelijkheid opgezette I-love-campagne
herfst vorig jaar. De minister werd als Sof van 2005 gekozen door de
bezoekers van deze webstek, mede na een oproep in Taalpost. Die konden
kiezen uit de Sofs van de maand die leden van de sN-schrijfgroep elke maand
kiezen. De Sofprijs, bestaand uit een plastiek vervaardigd door de
Vlaamse kunstenaar Puk de Hondt, is dit
jaar voor de derde keer uitgereikt. Eerdere winnaars van de Sofprijs
waren Philips (2004) en Neelie Kroes (2005).
Lofprijs: het spiegelbeeld
De winnaar van de Lofprijs
der Nederlandse Taal is de man die zich publiekelijk
kwaad heeft gemaakt over de I-love-campagne van minister Peijs: Gerrit
Komrij. Komrij moest voor die prijs strijden met, onder
meer, de universiteit Gent en de Tweedekamerleden Slob en De Vries, die
aankondigden de positie van het Nederlands in de Grondwet te
verankeren. Het vorig jaar ging de Lofprijs naar het dagblad Trouw. In het eerste jaar dat
de prijs werd uitgereikt was die voor de Koninklijke
Nederlandse Akademie van Wetenschappen.
Zing Nederlands!
70 Procent van de Nederlanders vindt het
Eurovisie Songfestival niet leuk, blijkt uit een onderzoek van Maurice
de Hond. De meeste mensen willen dat de artiesten in de eigen taal gaan
zingen, zo meldt de NOS-nieuwsdienst op gezag van De Hond..
Platform onschuldig aan
misvorming
badmeester
15 mei 2006 -
De aanstichter van de nieuwe functieaanduiding van de badmeester is
niet, zoals het Dagblad van het Noorden schreef, het Nationale Platform
Zwembaden, maar de nieuwe badmeesteropleiding. Die school heette tot 1
januari de Nationale beroepsopleiding voor zwemonderwijzer (NBZ), maar
gaat sedertdien samen met Opleidingen 2000 en Aquatraining verder onder
de nieuwe naam Aqua & Leisure College. Eric
Mangé, beheerder van het Platform, laat weten dat hij
badmeester een prima naam vindt, maar dat het Platform de opleiding
niet kan gebieden van haar dwaalwegen terug te keren. "Wij zijn zeer
benieuwd hoe lang de voormalige NBZ in deze trend doorgaat, maar
wanneer we zelf in een zwembad zijn zullen we de toezichthouder blijven
aanspreken met badmeester, ongeacht wat er vanaf nu op zijn diploma
staat", stelt Mangé ."Het is overigens niet onmogelijk dat
een naamsverandering vrij snel wordt teruggedraaid", besluit hij. De
webstek van de school schijnt door die rare naam veel slechter te
worden bezocht dan die van de NBZ.
Noordwijk niet blij met nominatie
3
mei 2006 -
Noordwijk is volgens het Leids Dagblad niet blij met de nominatie voor
de Sofprijs 2005. De gemeente maakt evenals
Noordwijks 'ingezetene' Achmea/Zilveren Kruis kans op de sof van het
jaar 2005, zo meldt de krant op zijn webstek. Noordwijk werd vorig jaar
augustus utverkoren tot Sof van de Maand door borden te plaatsen op de
Koningin Astridboulevard met de tekst 'Participant non-stop
neighbourhood security surveillance'. Achmea won de maandprijs van
januari omdat de verzekeraar het woord gezondheid niet kent en zich
veelvuldig bedient van de Engelse tegenhanger.
Je kunt niet meer stemmen
op jouw Sof en Lof. Zaterdag 20 mei wordt de uitslag bekend gemaakt.
3de Jaardag afgeblazen
24 april 2006
-De derde Jaardag van de stichting Nederlands zal geen doorgang vinden.
Reden is dat, buiten oud-wethouder van Rotterdam Marco Pastors, er geen
verantwoordelijke politici bereid of in staat waren deel te nemen aan
de discussie over de rol van de overheid als hoedster voor het
Nederlands. Mensen die reeds een kaartje gekocht hebben zullen hun
bijdrage krijgen teruggestort.
De verkiezing van de Lof en
de Sof van 2005 gaat overigens gewoon door. Die prijzen
zullen persoonlijk aan de uitverkorenen worden overhandigd. Je kunt nog
stemmen tot 13 mei.
Volkskrant bekeert zich tot 2400x
4 april 2006 -De
Volkskrant wil iets tegen het oprukkende Engels in zijn kolommen doen.
De Stijlgroep van de Volkskrant, verantwoordelijk voor het Stijlboek,
neemt een deel van de 2400x-woordenlijst van de stichting Nederlands op
in de nieuwe uitgave van het Stijlboek die in augustus zal verschijnen.
In aanloop daarheen hebben alle redacteuren reeds een 'uitgelezen',
sterk verkorte versie van de lijst op hun bureau gekregen. In die lijst
staan enkele honderden woorden zoals, air marshall,
database', prepaid en wetland
met hun Nederlandse tegenhangers. "We hopen dat de Stichting Nederlands
dit kan waarderen", zo schrijft Anneke Teunissen van de Stijlgroep.
Nuon Duitsland praat Nederlands
10
maart 2006
- De Duitse tak van het Nederlandse energiebedrijf Nuon probeert voet
aan grond te krijgen bij de oosterburen. Opmerkelijk is dat Nuon dat
doet door gebruik te maken van Nederlands in de wervingscampagne. Niet
alleen in het tijdschrift Zitty, met informatie
over het uitgaansleven en televisieaambod voor Groot-Berlijn, maar ook
op straat adverteert Nuon met spreuken als 50 €
Zakgeld, lekker Strom en zorgzaam
Strom. Kennelijk verkoopt Nederlands in Duitsland..
1 maart 2006 -
De Onderwijsraad adviseert onderwijsminister Maria van der Hoeven het,
voornamelijk Engelstalige, Internationale Baccalaureaat in Nederland
beperkt open te stellen. Tegelijk vindt de raad dat het ministerie van
onderwijs eigen internationale onderwijsvarianten voor het voortgezet
onderwijs moet onwikkelen. Dat staat te lezen in het advies Internationale
leerwegen en het Internationale Baccalaureaat dat de raad
uitbrengt op verzoek van Van der Hoeven. Van der Hoeven werd vorig jaar
in de Kamer geconfronteerd met een Kamerbrede wens het IB in Nederland
open te stellen voor alle leerlingen. De minister keerde zich tegen die
motie, deels vanwege de kosten, maar ook met het argument dat brede
openstelling slecht zou zijn voor het Nederlands van de leerlingen en
het Nederlands in het algemeen. Volgens de raad zouden analyses hebben
laten zien dat er geen overwegende praktische bezwaren bestaan tegen
het gebruik van Engels als lestaal. In het advies staat niet te lezen
op welke analyses hij zich baseert. Wel worden twee informanten genoemd
bij de aangehaalde passage. De raad stelt dat gebruik van het Engels
niet per se problematisch is. Volgens de raad mist de angst van
taalijveraars dat meer Engels onderwijs slecht is voor het Nederlands
een wetenschappelijke basis.
Verdonk pleit voor gebruik
Nederlands
30
januari 2006
- Rita Verdonk, minister van integratie, heeft in navolging van het
Rotterdamse gemeentebestuur, gepleit voor het gebruik van het
Nederlands in het openbaar. Dat pleidooi van de bewindsvrouw heeft
nogal wat heftige reacties opgeleverd. Vind je het een goed plan van de
minister of zet ze de toch al broze verhoudingen tussen diverse
bevolkingsgroepen in Nederland nog eens extra onder druk met haar
pleidooi? Geef je mening in Reactor
.
Nuon houdt ccc
19 januari 2006
- In weerwil van wat er in de jongste nieuwsbrief ( nummer 15) staat
overweegt energiebedrijf Nuon niet de afdeling CCC van naam te
veranderen. De naam, die staat voor Customer Care Service,
blijft gehandhaafd, zo deelt een woordvoerder van het bedrijf mee.
Tegenover klanten zal echter zo veel mogelijk de term klantenservice
worden gehanteerd, zo meldt het bedrijf.
Nederlands in onbruik
3
januari 2006
- Sinds de invoering van het aanvraag-en-vertaalsysteem in mei 2004 in
de EU-instellingen is het aantal tolkendagen in het Nederlands bijna
gehalveerd. Dat systeem houdt in dat de lidstaten jaarlijks 2 miljoen
euro naar eigen inzicht kunnen besteden. Dat geld kan voor tolken
gebruikt worden, maar ook voor de reiskosten van delegaties. Sinds de
invoering van dat systeem blijkt dat de Nederlandstalige
EU-vertegenwoordigers in vergaderingen minder gebruik maken van hun
recht het Nederlands te gebruiken. De EU-tolken vrezen dat het huidige
beleid de doodsteek kan beteken voor de 'kleinere' talen in de EU,
waaronder ook het 'middelgrote' Nederlands, aldus de nieuwsbrief van de
Commissie Cultureel Verdrag
Vlaanderen - Nederland.
Kraam op Onze Taal-congres druk
bezocht
12
november 2005 - De
kraam van de stichting Nederlands op het congres van het genootschap
Onze Taal op zaterdag 12 november in het Beatrixtheater in Utrecht werd
tijdens de pauzes van het congres driftig bezocht. Inmiddels is sN door
zijn voorraad papieren woordenlijsten 2400x-liever heen en wordt een
nieuwe druk voorbereid. De kraam was gratis door het genootschap ter
beschikking gesteld van sN. Zo'n 800 mensen bezochten het congres dat
als thema taalverandering had.
Duitse taalprijs naar
ex-ministerkandidaat
29 oktober 2005 -
Zaterdag heeft prof.dr.Paul Kirchhof in het Hessische Kassel de
Jacob-Grimm-Preis Deutsche Sprache ontvangen. Kirchhof, die enige tijd
kandidaat was voor een ministerspost in het kabinet-Merkel, kreeg de
prijs voor zijn streven de Duitse rechtstaal begrijpelijk te maken. De
Jacob-Grimm-prijs is een onderdeel van de Kulturpreis Deutsche Sprache
en bedraagt 35 000 euro. Eerder kreeg, onder meer, de Duitse schrijver
Rolf Hochhuth de Jacob-Grimm-prijs, die voor het eerst in 2001 werd
uitgereikt.
De met 5.000 euro gedoteerde Initiativpreis Deutsche Sprache
is naar Axel Gedaschko gegaan, vanwege zijn indivningen de overheid in
het Noordduitse district Harburg (bij Hamburg) in woord en geschrift
begrijpelijke taal te laten gebruiken. Daartoe zijn, onder meer,
honderden formulieren omgetaald.
Het derde onderdeel van de de Duitse taalprijs, de
Institutionenpreis Deutsche Sprache, is gegaan naar den radiozender
DasDing van de Südwestrundfunk in Baden-Baden voor het
programma Heimatmelodie waarin de nadruk ligt op Duitstalige muziek. De
Duitse prijs is mede een initiatief van de Verein Deutsche Sprache.
Rutte laakt
universiteiten
28
oktober 2005 -
Staatssecretaris Rutte van onderwijs vindt het geen goede zaak dat
opleidingen zonder inhoudelijke argumenten overstappen op Engels als
voertaal, zo schrijft De Telegraaf van 20 oktober jl. Volgens Rutte is
internationalisering goed, maar is het overbodig en overdreven als
opleidingen helemaal overstappen op het Engels. Volgens de
staatssecretaris moet het mogelijk blijven elke opleiding in het
Nederlands te volgen. De uitspraak van Rutte was een reactie op de
stelling van de rector magnificus van de universiteit van Brabant om in
principe alle eerste en tweedefaseopleidingen in het Engels te geven.
De rector, de heer F.van der Duyn Schouten, solliciteert daarmee naar
de SOF van 2005, zo kunnen wij daar aan toevoegen.
Verkeerscampagne VWS is
taalcatastrofe
5
oktober 2005 - Twee
Turkse culturele organisaties uit Den Haag en Leidschendam vegen de
vloer aan met de I love-verkeerscampagne van minister Peijs van Verkeer
en Waterstaat. Hasan Sahin, voorzitter van beide stichtingen, vindt dat
de overheid de campagne in het Nederlands moet voeren. "Waarom staat er
niet gewoon 'Ik hou van richting aangeven' op die borden?". Met een
protestactie hoopt hij minister Peijs te overtuigen. Hasan Sahin vindt
het prima dat er actie wordt gevoerd om de verkeersveiligheid te
verhogen, maar dat die campagne in het Engels wordt gevoerd, staat hem
niet aan. "Een commercieel bedrijf moet zelf weten hoe het reclame
maakt, want dat moet geld verdienen. De overheid moet informatiespotjes
in het Nederlands uitzenden. Zij moet borg staan voor onze taal. Die
borden moeten dus onmiddellijk worden aangepast." Sahin stoorde zich al
weken aan de verkeerscampagne. Omdat universiteiten en taalkundigen
bleven zwijgen, nam hij de handschoen op en stuurde hij ongeveer
tweehonderd brieven en e-berichten naar kennissen en betrokkenen bij de
stichtingen Turkse Kunst en Kultuur Den Haag in Voorburg en Turks
Cultureel Centrum Leidschendam. Hij roept iedereen op protestmailtjes
te sturen naar het ministerie van Verkeer en Waterstaat en alle
politieke partijen. Hij zegt al veel steunbetuigingen te hebben
ontvangen. "Niet alleen van Nederlanders, maar ook van allochtonen.
Iedereen vindt het belachelijk. Er moet een einde komen aan deze
taalcatastrofe. (...) De Nederlandse overheid mag geen belastinggeld
gebruiken om Engelstalige campagnes te voeren. Op deze manier wordt het
Nederlands verkracht."
Engels op basisschool aangevochten
De stichting Taalverdediging heeft begin
dit jaar het gebruik van Engels als lestaal op openbare basisscholen in
Rotterdam bij de bestuursrechter aangevochten. De rechter oordeelde op
verzoek van BOOR (Bestuur Openbaar Onderwijs Rotterdam) dat de
stichting als niet belanghebbende niet ontvankelijk was. Zij
protesteert daar met succes tegen. Begin september stelt de rechtbank
dat BOOR binnen zes weken een besluit op het bezwaar van
Taalverdediging kenbaar moet maken. Wordt vervolgd.
Elsevier voorziet redactie van
'2400 x'
24
augustus 2005 - De
redacteuren van Elsevier krijgen begin september de nieuwe Woordenlijst
van de stichting Nederlands op hun bureau. Elsevier heeft daartoe 50
papieren exemplaren van de nieuwe lijst besteld. De lijsten worden
verspreid onder de redacteuren van zowel het weekblad als Elsevier
Thema als de webstek van Elsevier.